Cảnh báo nguy cơ lây nhiễm chéo tại khu vui chơi mùa hè: Nhà bóng, hồ bơi, khu vui chơi…

4/5 trẻ cùng học bơi mắc Adenovirus tại Hà Nội đang cảnh báo nguy cơ lây nhiễm chéo tại các khu vui chơi mùa hè. Nhà bóng, hồ bơi, khu vui chơi trong trung tâm thương mại, một số cơ sở tiêm chủng hay những không gian kín, đông trẻ đều có thể tạo điều kiện để nhiều virus và vi khuẩn lây lan, gây bệnh cho trẻ.

BS.CKI Nguyễn Tiến Đạo - Quản lý Y khoa, Hệ thống Trung tâm Tiêm chủng VNVC khuyến cáo phụ huynh không nên chủ quan, cần chủ động thực hiện các biện pháp phòng bệnh, đặc biệt tiêm chủng đầy đủ các loại vắc xin cho trẻ trước mùa dịch.

Mùa hè là thời điểm các bệnh truyền nhiễm ở trẻ em có xu hướng gia tăng do điều kiện thời tiết nóng ẩm, trẻ nghỉ học, tham gia nhiều hoạt động vui chơi tập thể, du lịch, tắm biển, học bơi và đến các khu vui chơi đông người. Không chỉ trường học hay nhà trẻ, các nhà bóng, khu vui chơi trong trung tâm thương mại, công viên, hồ bơi, bãi biển, khu vui chơi trong các cơ sở dịch vụ, y tế... cũng có thể trở thành môi trường thuận lợi để nhiều loại virus và vi khuẩn lây lan nếu không được vệ sinh, khử khuẩn và quản lý tốt.

Thực tế, các bệnh viện đang ghi nhận nhiều ca bệnh gia tăng trong mùa hè. Theo thông tin từ Bệnh viện Nhi Trung ương, từ đầu năm đến nay, bệnh viện đã tiếp nhận hơn 2.700 trẻ mắc Adenovirus, tăng khoảng 3 lần so với cùng kỳ năm trước. Chỉ trong những ngày đầu tháng 7, bệnh viện tiếp nhận thêm 383 trường hợp, cho thấy số ca mắc vẫn tiếp tục gia tăng.

Đáng chú ý, Hà Nội mới đây vừa ghi nhận một nhóm 5 trẻ cùng tham gia lớp học bơi tại một hồ bơi công cộng thì có tới 4 trẻ mắc Adenovirus. Trường hợp này cho thấy những địa điểm vui chơi, giải trí công cộng có thể trở thành mắt xích làm gia tăng nguy cơ lây truyền mầm bệnh nếu nguồn nước không được xử lý đúng quy định, việc vệ sinh không đảm bảo hoặc mật độ người tham gia quá đông. Adenovirus không chỉ lây qua đường hô hấp mà còn có thể lây qua đường tiêu hóa, tiếp xúc với dịch tiết mắt, nguồn nước, đồ dùng hoặc các bề mặt bị nhiễm virus.

BS.CKI Nguyễn Tiến Đạo lưu ý không chỉ Adenovirus mà nhiều tác nhân gây bệnh khác cũng có thể lây lan mạnh trong những môi trường đông người, nơi trẻ tiếp xúc gần, dùng chung đồ chơi, chạm vào nhiều bề mặt hoặc tham gia các hoạt động dưới nước. Bởi nhiều loại virus còn có thể tồn tại trong một khoảng thời gian nhất định trên các bề mặt thường xuyên được chạm vào như đồ chơi, tay vịn cầu thang, cầu trượt, bàn ghế, tay nắm cửa, bóng nhựa trong nhà bóng... Khi trẻ đưa tay lên mắt, mũi hoặc miệng sau khi tiếp xúc với các bề mặt này mà chưa vệ sinh tay sạch sẽ, nguy cơ nhiễm bệnh sẽ tăng lên.

Nghiên cứu virus lây qua đường hô hấp trên 52 mẫu đồ chơi tại phòng chờ khám nhi khoa, phát hiện 21% mẫu có chứa vật liệu di truyền của virus hô hấp, cho thấy những đồ vật thường xuyên được trẻ cầm nắm, tiếp xúc có thể trở thành nguồn phát tán mầm bệnh nếu không được vệ sinh đúng cách. Một nghiên cứu khảo sát khác tại các nhà bóng thuộc cơ sở vật lý trị liệu nhi khoa đã phát hiện 31 loài vi khuẩn và 1 loài nấm men trên bề mặt các quả bóng, trong đó có nhiều vi sinh vật có khả năng gây bệnh cho người. ̣(1)

Bên cạnh Adenovirus, nhiều bệnh truyền nhiễm thường gặp ở trẻ em cũng có đường lây tương tự và dễ bùng phát trong mùa hè nếu trẻ thường xuyên tham gia các hoạt động tập trung đông người như:

1. Cúm

Cúm là bệnh truyền nhiễm cấp tính do virus cúm gây ra, lây lan rất nhanh qua đường hô hấp. Chỉ cần một người bệnh ho, hắt hơi hoặc nói chuyện ở khoảng cách gần cũng có thể phát tán virus sang những người xung quanh. Virus cúm cũng có thể tồn tại trên một số bề mặt trong một khoảng thời gian, tạo điều kiện cho lây nhiễm gián tiếp nếu trẻ chạm vào rồi đưa tay lên mắt, mũi hoặc miệng.

2. Sởi

Sởi là một trong những bệnh truyền nhiễm có khả năng lây lan mạnh nhất. Virus sởi phát tán qua không khí và có thể tồn tại trong môi trường nhiều giờ sau khi người bệnh rời đi. Vì vậy, những không gian kín, đông người như khu vui chơi trong trung tâm thương mại, nhà bóng hoặc phòng vui chơi trong nhà có thể làm tăng nguy cơ lây lan nếu xuất hiện nguồn bệnh.

3. Viêm phổi, viêm màng não, nhiễm khuẩn huyết do Phế cầu

Theo thống kê, 25% dân số khỏe mạnh trên toàn cầu đang mang vi khuẩn phế cầu trong vùng hầu họng, có thể không gây ra triệu chứng nhưng hoàn toàn có thể lây truyền cho người khác thông qua các giọt bắn đường hô hấp. Khi gặp điều kiện thuận lợi hoặc ở trẻ nhỏ có miễn dịch chưa hoàn thiện, phế cầu có thể gây viêm phổi, viêm tai giữa, viêm màng não hoặc nhiễm khuẩn huyết.

4. Viêm tiểu phế quản, viêm phổi do virus hợp bào hô hấp (RSV)

RSV là nguyên nhân hàng đầu gây viêm tiểu phế quản và viêm phổi ở trẻ nhỏ. Virus lây lan qua giọt bắn đường hô hấp và tiếp xúc với các bề mặt có chứa dịch tiết. Trẻ nhỏ vui chơi trong không gian kín, đông người rất dễ tiếp xúc với nguồn lây.

5. Viêm gan A và tiêu chảy cấp do virus Rota

Rotavirus và virus viêm gan A chủ yếu lây theo đường tiêu hóa thông qua thực phẩm, nước uống hoặc bàn tay, đồ chơi, vật dụng bị nhiễm mầm bệnh. Trong các khu vui chơi, nếu trẻ ăn uống mà không rửa tay sạch hoặc dùng chung đồ chơi, nguy cơ lây truyền cũng có thể tăng lên.

6. Tay chân miệng

Bệnh tay chân miệng do các virus đường ruột gây ra cũng dễ lây qua tiếp xúc trực tiếp với nước bọt, dịch từ mụn nước, phân hoặc các bề mặt, đồ chơi bị nhiễm virus. Đây là bệnh thường ghi nhận nhiều ca tại các nhóm trẻ có tiếp xúc gần nhau.

BS.CKI Nguyễn Tiến Đạo cho biết, không phải mọi khu vui chơi đều tiềm ẩn nguy cơ cao hay đều là nguồn lây bệnh. Tuy nhiên, nguy cơ sẽ gia tăng khi không gian đông đúc, thông khí kém, vệ sinh môi trường chưa bảo đảm hoặc có người đang mang mầm bệnh nhưng chưa xuất hiện triệu chứng rõ ràng. Trẻ nhỏ là nhóm đặc biệt dễ bị ảnh hưởng do hệ miễn dịch còn đang hoàn thiện, thường xuyên chạm tay vào đồ vật rồi đưa lên mặt và khó duy trì các thói quen vệ sinh cá nhân.

Để bảo vệ trẻ trong mùa hè, phụ huynh nên lựa chọn các khu vui chơi, hồ bơi và cơ sở dịch vụ bảo đảm vệ sinh, có quy trình kiểm soát nhiễm khuẩn, vệ sinh môi trường và tổ chức không gian khoa học nhằm hạn chế tối đa nguy cơ lây lan mầm bệnh. Hạn chế đưa trẻ đến những nơi quá đông vào thời điểm cao điểm.

Sau khi vui chơi, trẻ cần được rửa tay bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn, tắm sạch sau khi bơi, không dùng chung khăn, bình nước, đồ dùng cá nhân và hạn chế tiếp xúc gần với người có biểu hiện sốt, ho, sổ mũi, phát ban hoặc đau mắt đỏ. Khi trẻ có dấu hiệu sốt, ho, khó thở, tiêu chảy, phát ban hoặc nghi ngờ mắc bệnh truyền nhiễm, phụ huynh nên cho trẻ nghỉ ngơi, hạn chế đến nơi công cộng và đưa trẻ đến cơ sở y tế để được thăm khám, điều trị kịp thời.

Bên cạnh các biện pháp vệ sinh cá nhân và kiểm soát nguy cơ phơi nhiễm, tiêm chủng đầy đủ vẫn là giải pháp chủ động, hiệu quả và bền vững nhất để phòng ngừa nhiều bệnh truyền nhiễm nguy hiểm. Bác sĩ khuyến cáo trẻ em cần được tiêm đúng lịch, đủ mũi các vắc xin bắt buộc trong Chương trình Tiêm chủng mở rộng (theo hướng dẫn tại Thông tư …) kết hợp với các vắc xin dịch vụ theo khuyến cáo nhằm tạo miễn dịch trước khi tiếp xúc với nguồn bệnh trong cộng đồng.

Hiện nay đã có vắc xin giúp phòng ngừa nhiều bệnh có nguy cơ lây lan tại nơi đông người như cúm mùa, sởi, thủy đậu, viêm gan A, bệnh do phế cầu khuẩn, Rotavirus và một số bệnh truyền nhiễm khác. Chủ động tiêm chủng kết hợp với vệ sinh cá nhân, dinh dưỡng hợp lý và xây dựng môi trường vui chơi an toàn sẽ góp phần giảm nguy cơ mắc bệnh và bảo vệ sức khỏe trẻ trong suốt mùa hè.

Danh mục vắc xin phòng bệnh quan trọng cho trẻ

BÀI VIẾT CÙNG CHỦ ĐỀ