Rà soát tiền sử tiêm chủng ngay đầu năm học cho học sinh mầm non, tiểu học

Từ ngày 1/7/2026, các cơ sở giáo dục mầm non và tiểu học trên cả nước sẽ thực hiện rà soát tiền sử tiêm chủng của học sinh ngay từ đầu năm học theo quy định tại Nghị định 165/2026/NĐ-CP của Chính phủ hướng dẫn thi hành Luật Phòng bệnh.

Quy định mới được đánh giá là một bước tiến quan trọng trong công tác phòng bệnh chủ động, giúp phát hiện sớm những trẻ chưa được tiêm hoặc tiêm chưa đầy đủ các vắc xin thuộc Chương trình Tiêm chủng mở rộng, từ đó xây dựng kế hoạch tiêm bù, tiêm vét kịp thời, góp phần tăng tỷ lệ bao phủ vắc xin trong cộng đồng.

Theo Điều 5 của Nghị định 165/2026/NĐ-CP của Chính phủ ban hành ngày 15/5/2026, việc rà soát tiền sử tiêm chủng được áp dụng đối với toàn bộ trẻ nhập học cấp mầm non, cấp tiểu học và các cấp học khác trong những trường hợp cụ thể theo hướng dẫn của Bộ trưởng Bộ Y tế. Nội dung rà soát tập trung vào tiền sử tiêm chủng đối với các bệnh phải sử dụng vắc xin, sinh phẩm bắt buộc trong Chương trình Tiêm chủng mở rộng.

Các cơ sở giáo dục có trách nhiệm tổ chức rà soát tiền sử tiêm chủng của học sinh ngay từ đầu năm học nhằm xác định các trường hợp chưa tiêm hoặc chưa tiêm đầy đủ theo quy định. Trên cơ sở kết quả rà soát, nhà trường sẽ phối hợp với Trạm Y tế cấp xã để xây dựng kế hoạch và tổ chức triển khai tiêm chủng bổ sung cho các đối tượng cần thiết.

Bên cạnh việc rà soát tiền sử tiêm chủng, nghị định cũng yêu cầu các cơ sở giáo dục thực hiện kiểm tra sức khỏe đầu năm học, khám sàng lọc bệnh tật, theo dõi tình trạng sức khỏe học sinh và phát hiện sớm các trường hợp nghi ngờ mắc bệnh truyền nhiễm để phối hợp xử lý theo quy định.

Theo Bác sĩ Trần Huỳnh Tấn - Quản lý Y khoa, Hệ thống Trung tâm Tiêm chủng VNVC, ở nhiều quốc gia có hệ thống y tế phát triển, hồ sơ tiêm chủng từ lâu đã trở thành một phần quan trọng của hồ sơ học đường. Việt Nam hiện đang tiến thêm một bước theo hướng tiếp cận này. Điểm đáng chú ý là quy định mới không đơn thuần nhằm kiểm tra trẻ đã tiêm hay chưa, mà còn giúp ngành y tế và ngành giáo dục nhận diện chính xác những "khoảng trống miễn dịch" còn tồn tại trong cộng đồng.

Trong thực tế, không ít trẻ bỏ lỡ một hoặc nhiều mũi tiêm vì chuyển nơi cư trú, thất lạc sổ tiêm chủng, ảnh hưởng của dịch bệnh trong những năm trước hoặc phụ huynh chưa sắp xếp được thời gian đưa trẻ đi tiêm đúng lịch. Những khoảng trống tưởng chừng rất nhỏ này có thể khiến một số bệnh truyền nhiễm nguy hiểm vẫn còn cơ hội xuất hiện và lây lan khi gặp điều kiện thuận lợi.

Bác sĩ Trần Huỳnh Tấn nhận định việc rà soát tiền sử tiêm chủng tại trường học mang lại lợi thế đặc biệt vì đây là nơi tập trung đông trẻ em nhất trong cộng đồng. Khi trẻ bắt đầu bước vào môi trường học tập tập trung, tần suất tiếp xúc giữa các em tăng lên đáng kể. Đây cũng là giai đoạn nhiều bệnh truyền nhiễm có thể lây lan nhanh nếu xuất hiện ca bệnh trong lớp học hoặc nhà trường.

“Duy trì tỷ lệ bao phủ vắc xin cao trong cộng đồng là một trong những biện pháp hiệu quả nhất để ngăn ngừa các đợt bùng phát dịch bệnh có thể phòng ngừa bằng vắc xin”, Bác sĩ nhấn mạnh và cho biết thêm việc rà soát hồ sơ tiêm chủng ngay từ thời điểm nhập học được xem như một lớp "kiểm tra miễn dịch cộng đồng" trước khi trẻ bước vào năm học mới.

Ngoài ra, quy định mới này còn phản ánh sự thay đổi trong tư duy chăm sóc sức khỏe học đường theo đúng chủ trương của Đảng và Nhà nước về việc nỗ lực chuyển từ chữa bệnh sang phòng bệnh chủ động. Nếu trước đây công tác y tế trường học chủ yếu tập trung vào cân nặng, chiều cao, thị lực hoặc các bệnh học đường thì hiện nay trọng tâm đang được mở rộng sang phòng bệnh chủ động. Nói cách khác, mục tiêu không chỉ là phát hiện trẻ đang mắc bệnh mà còn là xác định trẻ đã được bảo vệ đầy đủ trước nguy cơ bệnh tật hay chưa.

Đây là một trong những nền tảng quan trọng để xây dựng hệ thống quản lý sức khỏe học sinh toàn diện hơn trong tương lai, nơi hồ sơ sức khỏe và hồ sơ tiêm chủng được kết nối chặt chẽ nhằm theo dõi sự phát triển của trẻ xuyên suốt các giai đoạn học tập.

Trước quy định mới, phụ huynh được khuyến cáo nên chủ động kiểm tra lại hồ sơ tiêm chủng của con, đối chiếu với lịch tiêm theo độ tuổi và lưu giữ đầy đủ thông tin tiêm chủng. Việc rà soát sớm không chỉ giúp trẻ đáp ứng yêu cầu quản lý sức khỏe học đường mà quan trọng hơn là bảo đảm trẻ được bảo vệ trước các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm trong giai đoạn đang phát triển và học tập.

Đặc biệt, trong bối cảnh nhiều bệnh truyền nhiễm như sởi, ho gà hay một số bệnh có vắc xin phòng ngừa vẫn ghi nhận các đợt gia tăng ca mắc tại nhiều quốc gia trên thế giới, việc tiêm chủng đầy đủ và đúng lịch càng trở nên cần thiết hơn bao giờ hết. Việc rà soát tiền sử tiêm chủng trong trường học được kỳ vọng sẽ giúp nhiều phụ huynh nhận ra những mũi tiêm còn thiếu hoặc chưa hoàn thành của con em mình.

Với hệ thống lưu trữ dữ liệu tiêm chủng điện tử đồng bộ trên toàn quốc, Hệ thống Trung tâm Tiêm chủng VNVC hỗ trợ phụ huynh dễ dàng tra cứu lịch sử tiêm, được bác sĩ tư vấn đánh giá tình trạng tiêm chủng hiện tại và xây dựng kế hoạch tiêm bù, tiêm bổ sung phù hợp theo từng độ tuổi.

Trong bối cảnh công tác phòng bệnh đang chuyển mạnh từ "chữa bệnh" sang "phòng bệnh chủ động", việc kiểm tra và hoàn thiện lịch tiêm chủng cho trẻ không chỉ là chuẩn bị cho một năm học mới, mà còn là đầu tư cho sức khỏe lâu dài của mỗi gia đình và cả cộng đồng.

BÀI VIẾT CÙNG CHỦ ĐỀ