Các vắc xin cần thiết cho thanh thiếu niên (11-19 tuổi)

Thanh thiếu niên là giai đoạn tăng trưởng và phát triển sâu sắc về mặt sinh học, thể chất, trí tuệ và nhận thức. Đây cũng là độ tuổi cần được tiêm chủng các loại vắc xin cần thiết để “nhắc nhớ” khả năng miễn dịch đối với các bệnh đã tiêm vắc xin từ nhỏ, giảm nguy cơ bệnh tật, chuẩn bị “hành trang” sức khỏe cho tương lai.

vac xin cho tuoi thanh thieu nien

Tại sao thanh thiếu niên cần được tiêm chủng?

Nhiều phụ huynh có tâm lý nghĩ rằng vắc xin chỉ cần thiết cho trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, tuy nhiên tiêm chủng vắc xin là trọn đời và đặc biệt cần thiết ở độ tuổi thanh thiếu niên. Vắc xin giúp cơ thể chống được các bệnh nghiêm trọng, tránh để trẻ trở thành nguồn lây nhiễm bệnh ra cộng đồng, do miễn dịch có được từ vắc xin được tiêm lúc nhỏ đã giảm dần theo thời gian.

Vị thành niên là giai đoạn đánh dấu sự chuyển đổi của trẻ em sang tuổi trưởng thành, đặc trưng bởi sự tăng trưởng, sức khỏe thể chất và tinh thần, một trong những nền tảng để chăm sóc sức khỏe vị thành niên dự phòng được khuyến cáo là tiêm chủng đầy đủ và đúng lịch.

Theo thống kê của CDC Hoa Kỳ, chỉ có khoảng 39% thanh niên 17 tuổi tiêm đầy đủ 2 liều vắc xin phòng viêm màng não do não mô cầu khuẩn (Menactra – Mỹ) được khuyến nghị, đây là vắc xin bảo vệ trẻ em và người lớn khỏi nguy cơ tử vong và di chứng suốt đời bởi các bệnh như viêm phổi, viêm màng não, nhiễm trùng huyết do vi khuẩn mô cầu tuýp A, C, Y, W-135.

Thanh thiếu niên là lứa tuổi hình thành “khoảng trống miễn dịch”, do đó rất cần tiêm vắc xin nhắc lại và bắt đầu tiêm rất nhiều vắc xin quan trọng khác để phòng bệnh theo lứa tuổi. Chuyên gia y tế khuyến cáo, tiêm vắc xin đầy đủ cho trẻ thanh thiếu niên là biện pháp phòng dịch bệnh hiệu quả, an toàn, dễ thực hiện và tiết kiệm nhất. Trẻ chưa tiêm vắc xin Covid-19 cần tiêm ngay vắc xin phòng bệnh quan trọng khác, người đã tiêm vắc xin phòng Covid-19 cũng rất cần tiêm thêm vắc xin khác để tăng cường miễn dịch chéo, bảo vệ sức đề kháng, bảo vệ lá phổi, nhất là trong bối cảnh dịch bệnh phức tạp và các bệnh truyền nhiễm bắt đầu vào mùa.

tuoi thanh thieu nien
Thanh thiếu niên là đối tượng cần tiêm đầy đủ các vắc xin cần thiết để nhắc nhớ khả năng miễn dịch đối với các bệnh đã tiêm vắc xin từ nhỏ, giảm nguy cơ bệnh tật

Những loại vắc xin cần thiết cho thanh thiếu niên

Thanh thiếu niên (11-19 tuổi) là lứa tuổi nhạy cảm với nhiều loại bệnh truyền nhiễm, đặc biệt là khi chuẩn bị quay trở lại trường học. Ngoài bảo vệ sức khỏe cho chính bản thân, thanh thiếu niên cần quan tâm đến lợi ích của việc tiêm chủng đối với gia đình và cộng đồng.

Dưới đây là những vắc xin quan trọng được các tổ chức y tế khuyến cáo nên tiêm cho thanh thiếu niên (11-19 tuổi), lý tưởng nhất là từ độ tuổi 11-12 để đảm bảo sức khỏe cho tương lai:

1. Vắc xin phòng viêm màng não do não mô cầu khuẩn A, C, Y, W-135

Viêm màng não, viêm phổi, nhiễm trùng huyết, viêm tai giữa… do não mô cầu khuẩn là bệnh nhiễm khuẩn cấp tính gây ra bởi vi khuẩn Neisseria meningitidis. Theo thống kê, mỗi năm trên thế giới có khoảng 1.2 triệu ca mắc viêm màng não do não mô cầu khuẩn, trong đó có khoảng 135.000 ca tử vong, và cứ 10 thanh thiếu niên mắc viêm màng não sẽ có 1 người vong tử vong, 2 trong số đó mắc các biến chứng suốt đời như: mất thính giác, tổn thương não, tổn thương thận, cắt cụt chi.

Vi khuẩn não mô cầu đe dọa sức khỏe tất cả các nhóm tuổi, tỷ lệ lây nhiễm cao nhất là nhóm trẻ nhỏ dưới 5 tuổi, thanh thiếu niên từ 15-24 tuổi và người cao tuổi. Ngày nay, với sự phát triển của nền y học hiện đại, mặc dù tỷ lệ mắc và tử vong do não mô cầu đã giảm, nhưng các đợt bùng phát vẫn xảy ra, thanh thiếu niên và gia đình cần cảnh giác về mối đe dọa của bệnh.

Vắc xin cộng hợp Menactra (ACYW-135) của hãng dược Sanofi Pasteur – sản xuất tại Mỹ và được cấp phép lưu hành tại Việt Nam. Đây là vắc xin cho nhiều ưu điểm vượt trội, tạo miễn dịch sớm, cho hiệu quả bảo vệ cao, phòng các bệnh do não mô cầu khuẩn túyp A, C, Y, W-135.

Tên vắc xin Phòng bệnh Đối tượng  Lịch tiêm
Menactra (Mỹ) Phòng bệnh viêm màng não do não mô cầu tuýp A,C,Y,W-135 Trẻ từ 9 tháng tuổi đến người lớn 55 tuổi.
  • Trẻ từ 9 tháng đến dưới 24 tháng tuổi: tiêm 2 liều cách nhau 3 tháng.
  • Trẻ từ tròn 24 tháng và người lớn đến 55 tuổi: tiêm 1 liều duy nhất.

Liều nhắc lại có thể được áp dụng cho nhóm tuổi từ 15 – 55 tiếp tục có nguy cơ mắc bệnh do vi khuẩn não mô cầu, nếu liều vắc xin trước đây đã được tiêm ít nhất 4 năm.

2. Vắc xin phòng Bạch hầu – Ho gà – Uốn ván

Bạch hầu – Ho gà – Uốn ván là “bộ ba” bệnh nguy hiểm đã từng bùng phát thành nhiều “ổ dịch” và cướp đi tính mạng của hàng nghìn người trên thế giới. Mỗi năm, trên toàn cầu có khoảng 30-50 triệu ca mắc và hơn 300.000 người tử vong vì ho gà. Chỉ trong năm 2017, có khoảng 38.000 người chết vì uốn ván và gần 9.000 người mắc bạch hầu. Riêng tại Việt Nam, từ năm 2015 đến nay, có 350 ca mắc uốn ván được báo cáo hằng năm.

Uốn ván là bệnh của hệ thần kinh trung ương do độc tố của vi khuẩn Clostridium tetani tiết ra. Các triệu chứng ban đầu của bệnh là khớp hàm, cứng khớp và khó nuốt. Sau đó, các triệu chứng tiến triển nghiêm trọng như: co thắt cơ, động kinh và rối loạn hệ thần kinh. Nghiêm trọng hơn, có đến 10-25% các trường hợp mắc uốn ván có nguy cơ tử vong.

Bạch hầu là căn bệnh không phổ biến, từng “gieo cái chết” hàng loạt cho trẻ em. Vi khuẩn Corynebacterium diphtheriae chính là “thủ phạm” gây bệnh. Các triệu chứng ban đầu như: đau họng, sốt và chán ăn,… rất dễ nhầm lẫn với cảm lạnh thông thường. Nếu không phát hiện và điều trị sớm, bệnh sẽ gặp các biến chứng như: tắc nghẽn đường hô hấp trên, viêm cơ tim, bệnh lý thần kinh,… thậm chí 3-23% trường hợp mắc bệnh sẽ tử vong.

Ho gà là bệnh rất dễ lây lan do vi khuẩn Bordetella pertussis gây ra. Các vi khuẩn này tạo ra độc tố làm tê liệt các bộ phận của tế bào hô hấp, dẫn đến viêm đường hô hấp. Các biến chứng (viêm phổi, co giật, biến chứng não) xảy ra ở 5-6% trường hợp ho gà, viêm phế quản – viêm phổi (5.2%) là vấn đề nổi bật nhất với tỷ lệ tử vong tương đối cao. Thanh thiếu niên và người lớn là “ổ chứa” vi khuẩn ho gà và trở thành nguồn lây cho trẻ em. Vì vậy, giảm tỷ lệ bệnh ở các nhóm tuổi lớn hơn bằng cách tiêm phòng là việc quan trọng để giảm lây truyền cho trẻ nhỏ <2 tháng tuổi chưa được tiêm chủng.

Ủy ban Cố vấn Hoa Kỳ về Thực hành Tiêm chủng (ACIP) khuyến nghị thanh thiếu niên nên tiêm chủng tăng cường 1 mũi phối hợp 3 thành phần Bạch hầu – Ho gà – Uốn ván ở tuổi 11-19 (hầu hết trẻ sẽ được tiêm 5 liều vắc xin liên quan trước đó khi được 4-6 tuổi). Việc chủng ngừa giúp trẻ được bảo vệ liên tục khỏi nguy cơ mắc bệnh và giảm thiểu lây truyền bệnh cho trẻ nhỏ.

VNVC đang có sẵn 2 loại vắc xin phối hợp phòng cả 3 bệnh Bạch Hầu – Uốn Ván – Ho gà cho trẻ em từ 4 tuổi trở lên và người lớn là: Adacel (Canada) và Boostrix (Bỉ), không chỉ giúp kéo dài hiệu quả bảo vệ phòng tránh bệnh cho bản thân, mà còn góp phần tạo “hàng rào” miễn dịch bảo vệ trong cộng đồng.

Lịch tiêm vắc xin Bạch hầu – Ho gà – Uốn ván cho trẻ tiền học đường, từ 4 tuổi trở lên và người lớn như sau:

Tên vắc xin Adacel (Canada) Boostrix (Bỉ)
Phòng bệnh

Bạch hầu, uốn ván, ho gà

Đối tượng Cho trẻ từ 4 tuổi trở lên và người lớn đến 64 tuổi Cho trẻ từ 4 tuổi, thanh thiếu niên và người lớn.
Lịch tiêm Người từ 4 – 64 tuổi: 1 liều duy nhất Trẻ từ 4 tuổi trở lên và người lớn: 1 liều duy nhất
Tiêm nhắc Tiêm nhắc lại sau mỗi 10 năm Tiêm nhắc lại sau mỗi 10 năm

3. Vắc xin phòng viêm màng não do não mô cầu khuẩn tuýp B, C

Viêm màng não do não mô cầu (Meningococcus) là bệnh nhiễm khuẩn cấp tính có tỷ lệ tử vong cao ngay cả khi được phát hiện và điều trị kịp thời. Não mô cầu khuẩn thường gây các bệnh cảnh như: viêm màng não tủy cấp có mủ, nhiễm khuẩn huyết, viêm khớp, viêm màng trong tim…

Khi biến chứng, bệnh có thể tiềm ẩn rủi ro như: tăng áp lực nội sọ, phù não, áp xe não, nhiễm trùng huyết và tử vong. Những trường hợp may mắn sống sót có nguy cơ mang những di chứng vĩnh viễn như: cắt bỏ các chi, tổn thương não, giảm thính lực, tổn thương thận và các vấn đề về tâm lý.

Đến thời điểm hiện tại, có 13 tuýp vi khuẩn não mô cầu được phát hiện, tuy nhiên, ở Việt Nam phổ biến nhất là 3 tuýp A, B, C. Do đó, trẻ cần được phải được tiêm chủng cả 2 vắc xin phòng não mô cầu khuẩn tuýp AC và BC. Hiện nay, việc chủng ngừa bằng vắc xin VA-MENGOC-BC (Cu Ba) là biện pháp hữu hiệu nhất để phòng ngừa viêm màng não do não mô cầu tuýp B,C – căn bệnh có thể giết chết người khỏe mạnh chỉ sau 24 giờ, ngay khi xuất hiện triệu chứng đầu tiên.

Tên vắc xin Phòng bệnh Đối tượng  Lịch tiêm
VA-MENGOC-BC (Cu Ba) Phòng bệnh viêm màng não do não mô cầu tuýp BC Trẻ từ 6 tháng tuổi đến  người lớn 45 tuổi Lịch tiêm gồm 2 mũi:

  • Mũi 1: Lần tiêm đầu tiên
  • Mũi 2: Cách mũi 1 khoảng 6-8 tuần.

4. Vắc xin phòng virus HPV

Virus HPV là “kẻ giết người thầm lặng” khi gây ra hàng loạt căn bệnh nguy hiểm như: ung thư cổ tử cung, sùi mào gà, mụn cóc sinh dục, ung thư hậu môn, ung thư âm đạo,… Có đến 80% phụ nữ bị nhiễm HPV ít nhất 1 lần trong đời. Mỗi ngày có 7 phụ nữ tử vong vì ung thư cổ tử cung, 14 trường hợp mới được chẩn đoán mắc bệnh. Không phải ai nhiễm virus HPV cũng sẽ bị ung thư cổ tử cung, tuy nhiên, có hơn 90% các trường hợp ung thư phát hiện do virus HPV gây ra. Chỉ tính riêng tại Việt Nam, khoảng 4.177 trường hợp ung thư cổ tử cung mới được chẩn đoán hằng năm và khoảng 2.420 ca tử vong do ung thư này hàng năm tại Việt Nam (ước tính năm 2018).

Virus HPV có thể lây truyền qua đường tình dục, khi tiếp xúc với bộ phận sinh dục – niêm mạc. Ước tính, hiện có 79 triệu người ở Hoa Kỳ đang bị nhiễm HPV và khoảng một nửa trong số 14 triệu ca nhiễm mới xảy ra mỗi năm là ở những người từ 15 – 24 tuổi. Theo Bộ Y tế, có đến 80% phụ nữ Việt Nam có nguy cơ nhiễm virus HPV ít nhất một lần trong đời gây vô sinh, sức khỏe suy giảm, tài chính kiệt quệ, thậm chí tử vong.

Đáng báo động, tỷ lệ lây nhiễm virus HPV cao đáng kể sau khi phát sinh quan hệ tình dục. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyến cáo, người trong độ tuổi 9-26 tuổi, đặc biệt thanh thiếu niên (11-19 tuổi), bất kể đã quan hệ tình dục hay chưa, nên được tiêm vắc xin phòng HPV từ sớm để cho đáp ứng và kháng thể miễn dịch cao hơn.

Hiện nay, vắc xin Gardasil (Mỹ) có khả năng phòng ngừa 4 tuýp virus HPV có nguy cơ cao (6, 11, 16 và 18) cho hiệu quả bảo vệ lên đến 90%. Ngoài tác dụng phòng ung thư cổ tử cung, vắc xin này còn có thể phòng các bệnh ung thư âm hộ, ung thư âm đạo, mụn cóc sinh dục và ung thư hậu môn.

Tên vắc xin Phòng bệnh Đối tượng Lịch tiêm
Gardasil (Mỹ) Ung thư cổ tử cung, âm hộ, âm đạo, các tổn thương tiền ung thư và loạn sản, mụn cóc sinh dục và bệnh lý do nhiễm 4 tuýp virus HPV (6, 11, 16 và 18) Nữ giới từ 9 tuổi đến 26 tuổi Gồm 3 mũi:

  • Mũi 1: là ngày tiêm mũi đầu tiên.
  • Mũi 2: 2 tháng sau mũi đầu tiên.
  • Mũi 3: 6 tháng sau mũi đầu tiên.
tiem phong ung thu co tu cung
Hãy yêu thương con trẻ bằng cách chủ động tiêm vắc xin phòng ung thư cổ tử cung sớm để nắm giữ cơ hội phòng bệnh kịp thời

5. Vắc xin thủy đậu

Thủy đậu (Varicella) là một bệnh lý có tính chất lây nhiễm rất cao, do virus thuộc họ Herpesviridae có tên khoa học là Varicella Zoster (VZV) gây ra. 90% người chưa có miễn dịch với thủy đậu sẽ nhiễm bệnh ít nhất 1 lần trong đời. Nhiều người chủ quan nghĩ rằng thủy đậu là bệnh ngoài da nên không nguy hiểm. Tuy nhiên, nếu không được phát hiện và điều trị đúng cách, kịp thời, bệnh sẽ gây nhiều biến chứng nguy hiểm như: nhiễm trùng da, nhiễm khuẩn huyết, viêm phổi, viêm não, zona (giời leo) – do virus Varicella Zoster có khả năng “ngủ lại” trong cơ thể và bùng phát khi có điều kiện thuận lợi,…

Bác sĩ Trương Hữu Khanh khuyến cáo: “Nguy hiểm hơn, phụ nữ mang thai nếu mắc thủy đậu sẽ gây hậu quả khôn lường. Phụ nữ mang thai mắc thủy đậu (đặc biệt là khi thai kỳ trong khoảng 8-20 tuần) có thể dẫn đến sảy thai hoặc để lại dị tật cho thai nhi (dị dạng ở sọ, đa dị tật ở tim, trẻ sơ sinh mắc chứng đầu nhỏ…). Trẻ sơ sinh nếu lây truyền thủy đậu từ mẹ diễn biến cũng rất nghiêm trọng với tỷ lệ tử vong lên đến 30%.”

“Việc tiêm chủng vắc xin phòng bệnh thủy đậu trước hoặc sau mùa dịch là “lá chắn” quan trọng, giúp mọi người có kháng thể miễn dịch trong cơ thể, chuẩn bị sẵn sàng cho đợt dịch thủy đậu có thể xảy đến. Vì thế, chúng ta cần tiêm phòng thủy đậu trước mùa dịch ít nhất 1 tháng. Tại Việt Nam, mùa dịch thủy đậu thường xuất hiện vào tháng 2-6 hằng năm”. Bác sĩ Trương Hữu Khanh nhấn mạnh.

Tại VNVC, vắc xin phòng thủy đậu hiện có 3 loại, lịch tiêm và độ tuổi được khuyến cáo như sau:

Vắc xin Vắc xin Varivax (Mỹ) Vắc xin Varicella (Hàn Quốc) Vắc xin Varilrix (Bỉ)
Đối tượng Trẻ từ 12 tháng tuổi và người lớn chưa có miễn dịch. Trẻ từ 9 tháng tuổi và người lớn chưa có miễn dịch.
Lịch tiêm Lịch tiêm cho trẻ từ 12 tháng tuổi đến 12 tuổi:

  • Mũi 1: Lần tiêm đầu tiên.
  • Khuyến cáo mũi 2: Cách mũi 1 ít nhất 3 tháng.

Lịch tiêm cho trẻ từ 13 tuổi và người lớn:

  • Mũi 1: Lần tiêm đầu tiên.
  • Mũi 2: Cách mũi 1 ít nhất 1 tháng.
Trẻ em từ 9 tháng tuổi đến 12 tuổi:

Lịch tiêm 2 mũi:

  • Mũi 1: Là mũi tiêm lần đầu tiên.
  • Mũi 2: Sau mũi 1 ít nhất 3 tháng.

Trẻ từ 13 tuổi và người lớn:

Lịch tiêm 2 mũi:

  • Mũi 1: là mũi tiêm lần đầu tiên.
  • Mũi 2: sau mũi 1 ít nhất là 1 tháng (không tiêm trước 4 tuần trong bất cứ hoàn cảnh nào).

6. Vắc xin Sởi – Quai bị – Rubella

Sởi – Quai bị – Rubella đã và đang là những căn bệnh truyền nhiễm cấp tính nguy hiểm vì khả năng lây nhiễm cao trong cộng đồng và có nhiều tác động bất lợi lên sức khỏe, đặc biệt là những biến chứng gây ảnh hưởng đến sức khỏe và chất lượng cuộc sống người bệnh.

  • Sởi là nguyên nhân phổ biến đe dọa sức khỏe ở trẻ em. Bệnh có thể dẫn đến các biến chứng nguy hiểm như: viêm phổi, nhiễm trùng tai, động kinh, tổn thương não,… thậm chí tử vong.
  • Quai bị có thể dẫn đến điếc, viêm màng não, sưng đau tinh hoàn hoặc buồng trứng dẫn đến vô sinh. Nếu mẹ bầu mắc quai bị trong tam cá nguyệt thứ 1 và thứ 3, có thể gây dị tật bẩm sinh, sinh non và thai lưu.
  • Rubella: Mẹ bầu nhiễm Rubella trong 3 tháng đầu thai kỳ có nguy cơ gây dị tật thai nhi và sảy thai (có thể tới 70-80% với những tổn thương ở mắt, hệ thần kinh, xương, tim,…)

Để phòng ngừa chủ động, an toàn và hiệu quả bệnh Sởi – Quai bị – Rubella, hiện nay đã có loại vắc xin phối hợp “3 trong 1” MMR II (Mỹ) rất hiệu quả và an toàn. Vắc xin phối hợp MMR được Hiệp hội Bác sĩ gia đình Mỹ, Hiệp Hội Nhi khoa Mỹ, Ủy ban Tham vấn thực hành tiêm chủng Mỹ (ACIP) và CDC Hoa Kỳ khuyến cáo nên sử dụng 2 liều để đạt khả năng bảo vệ tối ưu cho trẻ em trong việc phòng bệnh (tới 99,7%).

Phác đồ tiêm vắc xin MMR II (Mỹ) phòng Sởi – Quai bị – Rubella có sự khác nhau giữa các độ tuổi:

Tên vắc xin Phòng bệnh Đối tượng Lịch tiêm
MMR II (Mỹ) Sởi – Quai bị – Rubella Trẻ từ 12 tháng tuổi và người lớn Với trẻ từ 12 tháng tuổi đến 7 tuổi:

  • Mũi 1 là lần tiêm đầu tiên.
  • Mũi 2 khi trẻ 4-6 tuổi hoặc sớm hơn nếu có dịch xảy ra. Mũi 2 cách mũi 1 ít nhất 1 tháng.

Với trẻ từ 7 tuổi trở lên và người lớn:

  • Mũi 1 là lần tiêm đầu tiên
  • Mũi 2 cách mũi 1 ít nhất 1 tháng

Riêng với phụ nữ, nên hoàn tất phác đồ tiêm chủng vắc xin phòng Sởi – Quai bị -Rubella trước khi mang thai ít nhất 3 tháng.

7. Vắc xin viêm gan A

Không giống bệnh viêm gan B và viêm gan C, bệnh viêm gan siêu vi A (Hepatitis A) không gây ra suy gan mạn tính mà tự hồi phục hoàn toàn trong 1-2 tháng. Tuy nhiên, ở một số trường hợp, bệnh tiến triển nặng có thể tiềm ẩn rủi ro như: suy gan, cứng động mạch (xơ vữa động mạch),…

Hiện nay, viêm gan A chưa có phương pháp điều trị đặc hiệu. Điều may mắn, bệnh hoàn toàn có thể phòng ngừa bằng vắc xin. Tiêm chủng phòng viêm gan A là biện pháp đơn giản, hiệu quả và an toàn nhất giúp cơ thể chống lại sự tấn công của virus.

Hiện nay, tại VNVC có 2 loại vắc xin phòng viêm gan A là: Avaxim (Pháp) và Havax (Việt Nam). Phác đồ tiêm chủng cụ thể như sau:

Tên vắc xin Phòng bệnh Đối tượng Lịch tiêm
Avaxim (Pháp) Viêm gan A Trẻ từ 12 tháng tuổi – 15 tuổi Tiêm 1 liều duy nhất

Liều nhắc lại sau 6-18 tháng.

Havax (Việt Nam) Trẻ em từ 2 tuổi đến dưới 18 tuổi Lịch tiêm gồm 2 mũi: mũi 2 cách mũi 1 ít nhất 6 tháng.

8. Vắc xin viêm gan B

Hiện nay, viêm gan B vẫn đang là mối đe dọa lớn đến sức khỏe toàn cầu. Theo thống kê của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), có khoảng 400 triệu người mắc viêm gan B mạn tính trên thế giới. Tại Việt Nam, qua điều tra dịch tễ học, có khoảng 15% dân số, tương đương 12 triệu người mắc viêm gan B (gấp hơn 40 lần so với số người nhiễm HIV/ AIDS).

Các nhà nghiên cứu cho biết, nguồn gốc lây nhiễm viêm gan B ở nước ta có khoảng 25% từ mẹ sang con lúc chưa sinh, 50% lây nhiễm ở tuổi thiếu nhi và khoảng 25% chưa rõ nguyên nhân. Cũng theo WHO, mỗi năm thế giới có hơn 500.000 người tử vong do ung thư gan thì 80% là do viêm gan B. Đặc biệt, viêm gan B dễ lây lan vì virus này có thể tồn tại ngoài cơ thể con người tới 7 ngày.

Đáng ngại, hầu hết những người mắc viêm gan B đều nhiễm virus HBV khi còn là thanh thiếu niên hoặc thanh niên. Thanh thiếu niên trên 18 tuổi có nguy cơ lây nhiễm bệnh cao hơn, do họ đang hoạt động tình dục, sống trong cùng hộ gia đình với người bị nhiễm viêm gan B hoặc do tính chất công việc. Thông thường, vắc xin phòng viêm gan B sẽ được tiêm ngay cho trẻ nhỏ trong vòng 24h đầu sau sinh. Đặc biệt, thanh thiếu niên nếu chưa tiêm vắc xin viêm gan B đều cần tiêm các mũi vắc xin ngừa virus này để tránh nguy cơ gặp phải các biến chứng nguy hiểm của bệnh.

Hiện nay, có 3 loại vắc xin phòng viêm gan B gồm: Engerix B (Bỉ), Euvax B (Hàn Quốc) và Twinrix (Bỉ). Tùy theo từng độ tuổi sẽ có phác đồ tiêm chủng khác nhau.

Tên vắc xin Vắc xin Infanrix Hexa (Bỉ)/ Hexaxim (Pháp) Vắc xin Engerix B (Bỉ) 0.5ml Vắc xin Euvax B (Hàn Quốc) 0.5ml Vắc xin Twinrix (Bỉ)
Phòng bệnh Ho gà, bạch hầu, uốn ván, bại liệt, viêm gan B và các bệnh do HIB   Viêm gan B Viêm gan A +B
Đối tượng Trẻ từ 2 tháng tuổi đến 24 tháng tuổi. Trẻ sơ sinh đến 19 tuổi. Trẻ sơ sinh đến 15 tuổi. Trẻ em từ 1 tuổi trở lên chưa miễn dịch, những người có nguy cơ nhiễm cả viêm gan A và viêm gan B.
Lịch tiêm
  • 3 mũi chính: Khi trẻ được 2, 3, 4 tháng tuổi.
  • Mũi thứ 4 nhắc lại khi trẻ được 16-18 tháng tuổi.
  • Mũi 1: lần đầu đến tiêm.
  • Mũi 2: sau mũi 1 một tháng.
  • Mũi 3: sau mũi 1 sáu tháng.

Hoặc:

– Mũi 1: lần tiêm đầu tiên

– Mũi 2: 01 tháng sau mũi 1

– Mũi 3: 02 tháng sau mũi 1

– Mũi 4: 12 tháng sau mũi 1

Mũi 1: lần đầu đến tiêm.

Mũi 2: sau mũi đầu tiên 6-12 tháng.

9. Vắc xin phòng viêm gan A+B

Viêm gan B vẫn đang là gánh nặng bệnh tật lớn ở nước ta. Việt Nam đang thuộc nhóm nước mắc ung thư gan cao nhất thế giới. Trung bình cứ 100.000 người thì có 23.2 người bị ung thư gan, đặc biệt nam giới có tỷ lệ mắc bệnh cao gấp 3 lần nữ giới.

Viêm gan A là bệnh truyền nhiễm cấp tính tại gan, có thể gây biến chứng dẫn đến suy gan. Trong khi đó, viêm gan B được xem là nguyên nhân gây ung thư hàng đầu, xếp thứ 2 chỉ sau thuốc lá.

Hiện nay, bệnh viêm gan A+B đã có thể phòng ngừa được bằng vắc xin. Là vắc xin Twinrix (Bỉ) với công dụng “2 trong 1” là vắc xin duy nhất trên thế giới phòng được cùng lúc cả 2 bệnh viêm gan A và viêm gan B, mang đến nhiều công dụng vượt trội với hiệu quả bảo vệ cao và lâu dài.

Tên vắc xin Phòng bệnh Đối tượng Lịch tiêm
Vắc xin Twinrix (Bỉ) Viêm gan A +B Trẻ em từ 1 tuổi trở lên chưa miễn dịch, những người có nguy cơ nhiễm cả viêm gan A và viêm gan B. Mũi 1: lần đầu đến tiêm.

Mũi 2: sau mũi đầu tiên 6-12 tháng.

10. Vắc xin cúm mùa

Đại dịch Covid-19 không chỉ đẩy hệ thống y tế toàn cầu rơi vào khủng hoảng mà còn kéo theo cuộc khủng hoảng kinh tế nghiêm trọng nhất kể từ Đại suy thoái vào những năm 30 của thế kỷ trước. Mùa Xuân – Hè sắp tới, nỗi lo này lại tăng lên khi bệnh cúm “vào mùa”.

Bác sĩ Trương Hữu Khanh cho biết, tại Việt Nam, cúm mùa xuất hiện quanh năm và phát triển mạnh mẽ vào thời điểm giao mùa với nhiều diễn tiến nguy hiểm như: viêm phổi, viêm phế quản, hen suyễn, nhiễm trùng tai và thậm chí tử vong. Năm 2019, cả nước đã ghi nhận hơn 400.000 người mắc cúm, 10 ca tử vong. Chuyển mùa Xuân – Hè, nhiệt độ thay đổi thất thường; cùng với ô nhiễm môi trường tăng cao; điều kiện đi lại, giao thương ngày càng gia tăng giữa các khu vực,… tạo điều kiện thuận lợi cho virus cúm dễ dàng phát triển và lan truyền. Do đó, tiêm chủng cúm cho mọi đối tượng là cách an toàn và hiệu quả nhất để phòng bệnh.

Theo thống kê, tỷ lệ thanh thiếu niên chủng ngừa cúm thấp hơn nhiều so với trẻ nhỏ. Cơ sở dữ liệu về tỷ lệ bao phủ vắc xin cúm năm 2015–2016 cho trẻ em từ 6 tháng – 17 tuổi, chỉ có 46.8% thanh thiếu niên từ 13-17 tuổi được tiêm vắc xin, chiếm tỷ lệ thấp nhất trong tất cả các nhóm tuổi trẻ em. Trong khi đó, 75.3% trẻ sơ sinh từ 6-23 tháng tuổi được chủng ngừa cúm.

Chủng ngừa cúm hàng năm được khuyến cáo ở mọi lứa tuổi, bắt đầu từ 6 tháng tuổi, đặc biệt các nhóm có nguy cơ cao biến chứng (trẻ em <5 tuổi, người già, phụ nữ có thai và người bị suy giảm miễn dịch). Các loại vắc xin phòng cúm dành cho trẻ em và người lớn hiện có bao gồm: Vaxigrip Tetra (Pháp), Influvac Tetra (Hà Lan), GC Flu (Hàn Quốc) và Ivacflu-S (Việt Nam).

Tên vắc xin Vaxigrip Tetra (Pháp) Influvac Tetra (Hà Lan)  Ivacflu-S (Việt Nam) GC Flu (Hàn Quốc)
Đối tượng Trẻ em từ 6 tháng tuổi và người lớn Trẻ em trên 3 tuổi và người lớn Người lớn từ 18 tuổi đến 60 tuổi Trẻ em trên 3 tuổi và người lớn
Lịch tiêm
  • Trẻ từ 6 tháng tuổi – 9 tuổi: tiêm 2 mũi cách nhau tối thiểu 1 tháng.

Sau đó tiêm nhắc lại 1 mũi hằng năm.

  • Trẻ 9 tuổi: tiêm 1 mũi duy nhất.

Sau đó tiêm nhắc lại 1 mũi hằng năm.

Trẻ từ 3 tuổi – 9 tuổi:

  • Tiêm 2 mũi cách nhau tối thiểu 1 tháng.
  • Sau đó tiêm nhắc lại 1 mũi hằng năm.

Trẻ trên 9 tuổi và người lớn:

  • Tiêm 1 mũi 0.5ml
  • Sau đó tiêm nhắc lại hàng năm.
Tiêm 1 mũi duy nhất.

Sau đó tiêm nhắc lại 1 mũi hằng năm.

Trẻ từ 3 tuổi – 9 tuổi:

  • Tiêm 2 mũi cách nhau tối thiểu 1 tháng.
  • Sau đó tiêm nhắc lại 1 mũi hằng năm.

Trẻ trên 9 tuổi và người lớn:

  • Tiêm 1 mũi 0.5ml
  • Sau đó tiêm nhắc lại hàng năm.

11. Vắc xin phòng các bệnh do phế cầu khuẩn

Người mắc đồng thời Covid-19 và bệnh phế cầu xâm lấn có nguy cơ không qua khỏi cao gấp 7 lần so với người chỉ mắc bệnh phế cầu xâm lấn. Chính vì vậy

Đánh giá bài viết
16:48 22/08/2022

BÀI VIẾT LIÊN QUAN

tin tuc

Vắc xin là bảo hiểm sức khỏe cho trẻ ngay khi chào đời

20h Thứ Năm, ngày 22/9/2022, Hệ thống Trung tâm tiêm chủng VNVC phối hợp với Hệ thống BVĐK Tâm Anh, báo điện tử VTV, Đài Phát thanh...

tin tuc

Những vắc xin cho trẻ cần tiêm trong 2 năm đầu đời

Trong 2 năm đầu đời, trẻ cần tiêm 15 loại vắc xin gắn với 12 mốc thời gian cần nhớ để phòng nhiều bệnh truyền nhiễm nguy...

tin tuc

Khai trương Trung tâm tiêm chủng VNVC Châu Ổ (Quảng Ngãi)

Tiếp nối hành trình mang vắc xin đến gần hơn với người dân các tuyến huyện, xã, ngày 21/9/2022, VNVC Châu Ổ chính thức đi vào hoạt...

tin tuc

VNVC Đức Phổ khai trương: Đưa thêm kho vắc xin chất lượng về Quảng Ngãi

Ngày 21/9/2022, Quảng Ngãi chính thức chào mừng trung tâm tiêm chủng VNVC thứ 2 và thứ 3: VNVC Đức Phổ và VNVC Châu Ổ, khẳng định...

tin tuc

VNVC ưu đãi 3 combo vắc xin đầu đời cho trẻ

Nhằm bảo vệ sức khỏe con yêu ngay từ những tháng đầu đời, từ ngày 20/9/2022 - 22/10/2022, VNVC ưu đãi đặc biệt 3 combo vắc xin...

tin tuc

Cách chữa viêm phổi ở trẻ em và các loại thuốc điều trị phổ biến

Trẻ viêm phổi nặng phải nhập viện điều trị thời gian dài, nguy cơ cao phải chịu nhiều biến chứng di chứng, thậm chí tử vong. Vì...

tin tuc

VNVC ưu đãi lớn cho vắc xin Phế cầu Prevenar 13

Khách hàng đi càng nhiều ưu đãi càng cao, nhận ngay ưu đãi 195.000 VNĐ cho nhóm 3 người (từ 3-4 người) khi tiêm Prevenar 13, ưu...

tin tuc

VNVC Xuân Mai khai trương, người dân phía Tây Nam thủ đô Hà Nội không phải đi tiêm xa

Ngày 15/9/2022, VNVC Xuân Mai chính thức đi vào hoạt động, đây là Trung tâm tiêm chủng VNVC cao cấp thứ 9 tại Hà Nội, đầy đủ...

tin tuc

VNVC Hoằng Hóa (Thanh Hoá) khai trương, đầy đủ vắc xin, nhiều ưu đãi và quà tặng

Ngày 15/9/2022, VNVC Hoằng Hóa (Thanh Hoá) chính thức về với xứ Thanh; mang kho vắc xin hiện đại đạt chuẩn GSP, cùng nguồn vắc xin dồi...

tin tuc

Nhiều nơi khan hiếm vắc xin, VNVC vẫn đầy đủ vắc xin cho người dân

Tình trạng thiếu vắc xin, đặc biệt là các loại vắc xin quan trọng như sởi, ho gà - bạch hầu - uốn ván… vẫn đang kéo...