Tổng kết lớp tư vấn sức khỏe Thai, Sản số thứ 41

Ngày 09/11/2024, Hệ thống tiêm chủng VNVC với sự đồng hành của Tập đoàn Chăm sóc sức khỏe hàng đầu thế giới – Abbott, đã tổ chức Lớp tư vấn sức khỏe Thai, Sản số 41 tại UBND phường Long Thạnh Mỹ (Thành phố Thủ Đức, TP.HCM). Chương trình thu hút sự tham gia đông đảo của các mẹ bầu, mẹ bỉm, các cặp vợ chồng chuẩn bị đón con yêu và người dân tại địa phương đến lắng nghe các chuyên gia, bác sĩ trong lĩnh vực sản phụ khoa, y học dự phòng và tiêm chủng vắc xin chia sẻ về:

• Cách xử lý tình trạng nôn nghén khi mang thai – BS.CKI Nguyễn Huy Cường, Trung tâm Sản Phụ khoa, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh;
• Vắc xin cúm cùng các vắc xin quan trọng cần tiêm giai đoạn trước và đang mang thai – BS Huỳnh Trần An Khương, Quản lý Y khoa, Hệ thống trung tâm tiêm chủng VNVC.

Đặc biệt, Khách hàng đến tham dự trực tiếp buổi tư vấn còn nhận được bộ quà tặng độc quyền của VNVC và bộ sản phẩm chăm sóc sức khỏe bé yêu đến từ thương hiệu Joona Baby bao gồm: Kem chống nắng Sun Fresh, sữa tắm gội Bubble Fresh và hộp dán thư giãn hỗ trợ ngủ ngon.

Cách xử lý tình trạng nôn nghén khi mang thai 

Buồn nôn và nôn mửa là những triệu chứng thường gặp trong thai kỳ, có khoảng 70 - 80% mẹ bầu sẽ xuất hiện tình trạng nôn nghén khi mang thai, xảy ra vào bất cứ thời điểm nào trong ngày. Đối với hầu hết các trường hợp, triệu chứng ốm nghén sẽ bắt đầu vào khoảng tuần thứ 5 hoặc thứ 6 của thai kỳ, biểu hiện nghén nặng nhất thường ở tuần thứ 9 và có thể kết thúc ở tuần thứ 16. Tuy nhiên, có khoảng ⅕  phụ nữ mang thai sẽ xuất hiện tình trạng ốm nghén kéo dài đến tam cá nguyệt thứ hai (từ tháng thứ 4  đến tháng thứ 6 của thai kỳ) và một số ít không may sẽ xuất hiện trong toàn bộ thời gian mang thai.

Tình trạng nôn nghén có thể do sự xuất hiện của thai nhi - là “mầm sống mới” đối với cơ thể người mẹ, do đó cơ thể phải phản ứng để thích nghi với sự thay đổi to lớn này. Một nghiên cứu mới của Đại học Cambridge phát hiện rằng, có một loại hormone do thai nhi sản xuất -  loại protein được gọi là GDF15, là nguyên nhân chính gây ra tình trạng buồn nôn và nôn khi mang thai. Nồng độ Hormone GDF15 trong máu cao sẽ gây kích thích phần thân não - bộ phận chịu trách nhiệm về tình trạng nôn mửa trong thời gian mang thai. Mẹ bầu thường nhạy cảm với loại hormone này trong tam cá nguyệt đầu tiên, gây ra hiện tượng ốm nghén phổ biến và giảm dần đi sau đó.

Trong hầu hết trường hợp, ốm nghén không gây hại cho thai phụ và thai nhi, ngược lại nghén còn là dấu hiệu cho thấy thai nhi đang phát triển khỏe mạnh. BS.CKI Nguyễn Huy Cường, Trung tâm Sản Phụ khoa, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh cho biết: “Tình trạng ốm nghén liên quan đến sự thay đổi các hormone cần thiết cho sự phát triển của thai nhi, giúp thúc đẩy quá trình tiết liên tục estrogen và progesterone, duy trì hình dạng của nội mạc tử cung, giúp nhau thai phát triển bình thường.”

Đặc biệt, theo kết quả nghiên cứu, phụ nữ gặp tình trạng ốm nghén trong 8 tuần đầu tiên của thai kỳ được phát hiện có nguy cơ bị sảy thai thấp hơn 50 - 75% so với phụ nữ không bị ốm nghén. Đồng thời, nghiên cứu cũng chỉ ra mối tương quan tích cực giữa các triệu chứng ốm nghén và chỉ số IQ cao, khả năng phòng ngừa dị tật bẩm sinh và ít nguy cơ sinh non hơn.

Tuy nhiên, nếu tình trạng ốm nghén diễn ra dữ dội và kéo dài quá lâu, có thể dẫn đến suy nhược cơ thể, kiệt sức, mất cân bằng chất lỏng, điện giải, thiếu hụt dinh dưỡng và sụt cân, ảnh hưởng nặng nề đến thể chất và tinh thần của thai phụ, thậm chí nhiều trường hợp cần phải chăm sóc y tế kịp thời. Theo BS. CKI Nguyễn Huy Cường, ốm nghén nặng là lý do phổ biến nhất kiến thai phụ phải nhập viện trong giai đầu thai kỳ và chỉ đứng sau chuyển dạ sinh non trong toàn bộ thai kỳ. Có khoảng 0,3 - 3% thai kỳ bị tình trạng nghén nặng khiến mẹ bầu nôn ói nhiều hơn bình thường, làm giảm 5% cân nặng và mất đi lượng nước đáng kể.

Nguyên nhân gây ra tình trạng ốm nghén nặng ở phụ nữ mang thai vẫn chưa được xác định rõ nhưng các chuyên gia y tế cho rằng có một số yếu tố có thể làm gia tăng nguy cơ nghén nghiêm trọng ở phụ nữ bao gồm: Mang đa thai, di truyền trong gia đình, từng có tiền sử chóng mặt khi thay đổi tư thế, mắc chứng đau nửa đầu, mang thai bé gái...

Một số trường hợp mẹ đang nghén bỗng đột ngột hết nghén thì mẹ nên đi kiểm tra sức khỏe thai nhi. Hầu hết các mẹ bầu sẽ cảm thấy đỡ nghén khi vào tuần thứ 12 trở đi, nên nếu cơn nghén kết thúc trong giai đoạn này thì đó là hiện tượng rất bình thường. Nhưng nếu cơn nghén kết thúc đột ngột ở những tuần đầu, mẹ bầu cần đi khám ngay vì đây là một trong những dấu hiệu báo thai lưu (bào thai ngừng phát triển).

Theo BS. Nguyễn Huy Cường, để cải thiện tình trạng nôn nghén, mẹ bầu nên ưu tiên ăn các loại thực phẩm dễ tiêu, nhẹ nhàng và chia nhỏ thành nhiều bữa trong ngày. Đồng thời tránh tiêu thụ các thức ăn chứa nhiều dầu mỡ hay các loại thực phẩm quá ngọt và nặng mùi. Đặc biệt, việc sử dụng thuốc sắt có thể gây kích thích dạ dày và tăng cảm giác buồn nôn, mẹ bầu có thể ngưng sắt trong giai đoạn nghén nặng và bắt đầu uống lại khi tình trạng nghén thuyên giảm. Bên cạnh đó, mẹ bầu nên uống nhiều nước, nghỉ ngơi, ngủ sâu và đủ giấc để đảm bảo sức khỏe và nâng cao sức đề kháng, góp phần cho sự phát triển mạnh mẽ của thai nhi.

Một số loại thực phẩm có thể hỗ trợ mẹ bầu “đối phó” với chứng ốm nghén một cách hiệu quả được các chuyên gia khuyên dùng như:

Trong trường hợp thay đổi chế độ dinh dưỡng và sinh hoạt vẫn không cải thiện tình trạng, hoặc thậm chí nghén nặng hơn, mẹ bầu có thể sử dụng thuốc để hỗ trợ thuyên giảm triệu chứng ói mửa, bao gồm

• Vitamin B6: Vitamin B6 là thuốc an toàn, không cần kê toa để giảm buồn nôn nhưng tác dụng khá yếu;
• Nếu không cải thiện, có thể kết hợp thêm Doxylamine: Loại viên phối hợp 2 thuốc này không gây nguy hiểm đến thai nhi, đã được FDA công nhận sử dụng tại Mỹ năm 2013 cho điều trị nôn và buồn nôn trong thai kỳ
• Thuốc chống nôn: Một số loại có thể dùng an toàn trong thai kỳ nhưng cũng có nhiều loại cần cân nhắc, chỉ sử dụng khi lợi ích lớn hơn rủi ro. Do đó, mẹ bầu nên đi khám bác sĩ chứ không nên tự mua toa về nhà uống.

Vắc xin cúm và các vắc xin quan trọng cần tiêm giai đoạn trước và đang mang thai

Bên cạnh việc quan tâm đến các vấn đề nôn nghén trong thai kỳ, mẹ bầu cũng cần đặc biệt chú ý đến việc bảo vệ sức khỏe trước những tác nhân gây bệnh nguy hiểm, nhất là với cúm mùa - căn bệnh nhiễm trùng cấp tính đường hô hấp, có khả năng lây lan nhanh, nguy cơ trở nặng, gây ra các cơn hen cấp, các đợt kịch phát COPD, nhiễm trùng xoang/ tai, viêm phế quản cấp, viêm não, suy đa tạng, tai biến mạch máu não, đột quỵ, thậm chí có thể tử vong ở nhóm đối tượng nguy cơ cao, suy giảm miễn dịch.

Tại buổi tư vấn, BS Huỳnh Trần An Khương, Quản lý Y khoa, Hệ thống trung tâm tiêm chủng VNVC đã chia sẻ, phụ nữ mang thai là nhóm đối tượng nguy cơ cao, khi nhiễm cúm rất dễ phát triển thành các biến chứng nghiêm trọng do đặc tính bị giảm dung tích phổi và ức chế hệ miễn dịch trong quá trình mang thai. Theo ước tính, bệnh cúm có thể nguy hiểm hơn gấp 4 - 5 lần ở phụ nữ mang thai so với người bình thường.

Một đánh giá năm 2013 và 2019 cho thấy, sốt cao do cúm trong giai đoạn tam cá nguyệt đầu tiên liên quan đến nguy cơ mắc dị tật bẩm sinh ở trẻ sơ sinh, chẳng hạn như dị tật ống thần kinh và dị tật tim. Mắc cúm trong tam cá nguyệt thứ hai và thứ ba, có thể làm suy yếu sự phát triển của thai nhi. Hiệp hội Sản phụ khoa Hoa Kỳ cũng lưu ý rằng phụ nữ mang thai nhiễm cúm có nhiều khả năng xuất hiện tình trạng chuyển dạ sớm hơn bình thường.

Không chỉ ảnh hưởng đến thai nhi, cúm còn tạo ra gánh nặng đến sức khỏe của người mẹ. Quá trình mang thai vốn dĩ đã ảnh hưởng đáng kể đến tim và phổi của phụ nữ, đặc biệt là ở giai đoạn sau của thai kỳ. Đó là khi thai nhi lớn lên, khiến tử cung mở rộng và ép vào phổi, điều này khiến cho việc thở trở nên khó khăn hơn, thậm chí sẽ khó khăn hơn rất nhiều nếu mẹ bầu bị mắc cúm.

Chính vì vậy, việc chủ động dự phòng vắc xin cúm khi mang thai là vô cùng cần thiết. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã nhấn mạnh, phụ nữ mang thai là nhóm đối tượng ưu tiên cao nhất cần tiêm vắc xin cúm mùa, để bảo vệ sức khỏe bản thân và thai nhi một cách toàn diện. Theo thống kê, vắc xin cúm có thể làm giảm 50% nguy cơ nhiễm trùng đường hô hấp cấp tính và giảm khoảng 40% nguy cơ nhập viện vì cúm ở phụ nữ mang thai.

Đặc biệt, sau khi tiêm vắc xin cúm, cơ thể người mẹ sẽ tạo ra một lượng kháng thể nhất định, truyền qua nhau thai, giúp bảo vệ thai nhi khỏi bệnh cúm trong những tháng đầu sau sinh, khi mà trẻ còn quá nhỏ để tiêm phòng. Thống kê cho thấy, trẻ sơ sinh có mẹ được tiêm vắc xin ngừa cúm trong thai kỳ có nguy cơ mắc bệnh đường hô hấp liên quan đến cúm thấp hơn 28% so với các bé có mẹ không tiêm phòng.

Hiện nay có 2 loại vắc xin cúm bất hoạt có thể tiêm cho mẹ bầu được cấp phép và sử dụng tại Việt Nam bao gồm vắc xin tứ giá Vaxigrip Tetra và vắc xin Influvac Tetra, khả năng phòng ngừa 4 chủng virus cúm bao gồm 2 chủng cúm A (H1N1, H3N2) và 2 chủng cúm B (Yamagata, Victoria), với lịch tiêm gồm 1 mũi cơ bản và nhắc lại hàng năm.

Ngoài vắc xin cúm, BS. Huỳnh Trần An Khương cũng khuyến cáo phụ nữ mang thai và phụ nữ dự định mang thai cần chủ động tiêm ngừa đầy đủ các loại vắc xin quan trọng để phòng bệnh một cách toàn diện, đảm bảo có một thai kỳ khỏe mạnh, cụ thể như sau:

• Vắc xin ngừa bệnh Bạch hầu - Ho gà - Uốn ván: Tiêm 1 liều và tiêm nhắc lại sau mỗi 10 năm (nếu đã hoàn thành lịch cơ bản). Nếu tiêm trong thai kỳ, nên tiêm vào 3 tháng giữa hoặc 3 tháng cuối;
• Vắc xin ngừa các bệnh viêm phổi, viêm màng não, nhiễm khuẩn huyết… do phế cầu khuẩn: Tiêm vắc xin Phế cầu 13 và Phế cầu 23, mỗi loại 1 liều trước khi mang thai tốt nhất 1 tháng (không được tiêm khi mang thai, tuân thủ khoảng cách thích hợp giữa 2 loại vắc xin theo khuyến cáo của chuyên gia);
• Vắc xin ngừa bệnh thủy đậu: Tiêm 2 mũi cách nhau ít nhất 1 tháng, phụ nữ có dự định mang thai nên tiêm trước khi có thai ít nhất 1 – 3 tháng (tùy loại vắc xin, không được tiêm khi mang thai);
• Vắc xin ngừa bệnh Sởi - Quai bị - Rubella: Tiêm 2 mũi cách nhau 1 tháng. Phụ nữ phải hoãn mang thai ít nhất 1 tháng (tốt nhất là 3 tháng) sau khi hoàn tất liệu trình tiêm
• Vắc xin ngừa bệnh viêm màng não do não mô cầu: Hoàn thành phác đồ trước mang thai tốt nhất 1 tháng;
• Vắc xin ngừa các bệnh sinh dục sinh dục do HPV: Phụ nữ mang thai nên hoàn thành lịch tiêm vắc xin trước khi mang thai tốt nhất 1 tháng.
• Vắc xin ngừa bệnh viêm gan A, B: Hoàn thành phác đồ trước mang thai tốt nhất 1 tháng.

→ Tham khảo chi tiết lịch tiêm vắc xin đầy đủ cho phụ nữ trước và trong thai kỳ TẠI ĐÂY

Chùm ảnh Lớp tư vấn Sức khỏe Thai, sản số 41 tại UBND phường Long Thạnh Mỹ

Hệ thống trung tâm tiêm chủng VNVC là đơn vị tiêm chủng dịch vụ an toàn, uy tín, chất lượng, nỗ lực cung cấp số lượng lớn các loại vắc xin quan trọng cho mọi đối tượng, đồng thời thiết lập gói cho từng nhóm bao gồm:

• Trẻ từ 0 - 24 tháng tuổi: Tham khảo Gói vắc xin TẠI ĐÂY
• Trẻ vị thành niên: Tham khảo Gói vắc xin TẠI ĐÂY
• Phụ nữ trước mang thai, phụ nữ mang thai: Tham khảo Gói vắc xin TẠI ĐÂY
• Người lớn: Tham khảo Gói vắc xin TẠI ĐÂY

Đặc biệt, đội ngũ bác sĩ, điều dưỡng viên tại VNVC, 100% có chuyên môn cao, giàu kinh nghiệm khám sàng lọc trước tiêm, sẵn sàng tư vấn, chỉ định loại vắc xin phù hợp, chính xác cho Khách hàng. Bên cạnh đó, VNVC còn đầu tư hệ thống dây chuyền lạnh (Cold Chain) và hệ thống kho lạnh đạt chuẩn GSP tiêu chuẩn quốc tế, vắc xin luôn được bảo quản trong điều kiện tối ưu từ 2 - 8 độ C theo yêu cầu của nhà sản xuất. Quy trình thực hành tiêm chủng an toàn, vận hành một chiều nghiêm ngặt, kiểm soát nhiễm khuẩn chặt chẽ, theo dõi các phản ứng sau tiêm tại chỗ và tại nhà rất chặt chẽ, kỹ lưỡng, có liên kết với Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh hỗ trợ xử trí các trường hợp phản ứng bất lợi quá mẫn sau tiêm an toàn, nhanh chóng và hiệu quả.

Để được tư vấn, đặt lịch tiêm chủng, đăng ký gói vắc xin hoặc tham gia các chương trình ưu đãi, Khách hàng có thể liên hệ trực tiếp với VNVC qua:

• Hotline: 028 7102 6595
• Fanpage: VNVC – Trung tâm Tiêm chủng Trẻ em và Người lớn;
• Tra cứu trung tâm tiêm chủng VNVC gần nhất tại đây;

Để đặt mua vắc xin và tham khảo các loại vắc xin cho mọi lứa tuổi, Quý khách vui lòng truy cập: vax.vnvc.vn.