Chương trình cộng đồng: Lớp tư vấn kiến thức Thai, Sản số 55

Vào lúc 09h00, thứ bảy, ngày 26/07/2025, Hệ thống tiêm chủng VNVC phối hợp cùng Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, với sự đồng hành của Abbott Việt Nam tổ chức lớp tư vấn kiến thức Thai, sản số 55 tại Trung tâm tiêm chủng VNVC Nguyễn Thái Học, tọa lạc tại tòa nhà Doji, 05 Lê Duẩn, P.Ba Đình, Hà Nội (Địa chỉ cũ: 05 Lê Duẩn, P.Ba Đình, Hà Nội).

Mang thai là hành trình diệu kỳ nhưng cũng đầy thử thách, đòi hỏi các bậc cha mẹ phải chuẩn bị thật tốt cả về tâm lý, thể chất và kiến thức y khoa. Trong đó, việc tiêm phòng cho phụ nữ mang thai là biện pháp hiệu quả để bảo vệ mẹ và bé khỏi nhiều bệnh lý truyền nhiễm nguy hiểm như cúm, uốn ván, ho gà, bạch hầu… giúp giảm nguy cơ sảy thai, sinh non và các dị tật bẩm sinh nguy hiểm. Thế nhưng, không ít bà mẹ vẫn còn còn mơ hồ về các loại vắc xin cần thiết, thời điểm tiêm an toàn và vai trò của chúng đối với thai kỳ.

Song song đó, sặc sữa là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây tắc nghẽn đường thở và tử vong ở trẻ sơ sinh với diễn biến nhanh chóng, đòi hỏi các bậc cha mẹ hay những người chăm sóc trẻ phải nhận diện kịp thời và thực hiện đúng kỹ thuật sơ cứu để bảo vệ tính mạng con yêu. Tuy nhiên, thực tế cho thấy nhiều bậc cha mẹ còn thiếu kiến thức và kỹ năng cần thiết, dẫn đến xử trí lúng túng, làm tăng nguy cơ biến chứng nghiêm trọng.

Đến với Lớp tư vấn kiến thức Thai, sản số 55 do VNVC tổ chức lần này, bố mẹ sẽ được các chuyên gia hướng dẫn chi tiết về cách xử trí khi trẻ bị sặc sữa và truyền đạt các thông tin khoa học, chính thống về các vắc xin quan trọng cho phụ nữ mang thai, nhằm đảm bảo an toàn cho trẻ khỏi các nguy cơ tiềm ẩn trong suốt thai kỳ, khi chào đời và trong giai đoạn phát triển đầu đời. Lớp tư vấn với sự tham gia của các chuyên gia uy tín trong lĩnh vực y học dự phòng, tiêm chủng vắc xin, nhi khoa như:

• Cấp cứu sặc sữa ở trẻ sơ sinh | ThS.BSNT Đàm Thị Mai, Bác sĩ khoa Sơ sinh, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội
• Sức mạnh miễn dịch và các vắc xin trong thai kỳ | Bác sĩ Nguyễn Lê Nga, Quản lý vùng Y khoa, Hệ thống tiêm chủng VNVC

Quý Khách hàng có thể đăng ký Lớp tư vấn Sức khỏe Thai, Sản số 55 miễn phí dễ dàng tại:

• Liên hệ tổng đài: 028 7102 6595
• Truy cập Group: https://www.facebook.com/groups/1172585437024031
• Tham gia nhóm Zalo để được hỗ trợ: https://zalo.me/g/dyqbin013
• Truy cập website: https://vnvc.vn/lop-hoc-tien-san/
• Truy cập Fanpage: https://www.facebook.com/trungtamtiemchungvnvc

Các thông tin hữu ích từ chuyên gia

1. Hướng dẫn cấp cứu sặc sữa ở trẻ sơ sinh 

Sặc sữa là hiện tượng thường gặp ở trẻ dưới 2 tuổi, thường xảy ra do sữa trào ngược vào đường thở khiến trẻ khó thở, sặc sụa, tím tái.. tiềm ẩn nhiều nguy cơ và hệ lụy, nếu không được sơ cứu kịp thời sẽ để lại di chứng về não do thiếu oxy, nặng thì tử vong.

Theo ThS.BSNT Đàm Thị Mai, Bác sĩ khoa Sơ sinh, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng sặc sữa như: Cách mẹ cho trẻ bú không đúng tư thế, cho trẻ bú quá no hoặc cho bú khi trẻ đang khóc, đang ho, sữa mẹ nhiều khiến trẻ không kịp nuốt, bình sữa có lỗ thông rộng... Ngoài ra, sặc sữa còn có thể gặp ở những trẻ sinh non do phản xạ bú kém và nuốt kém, trẻ dị tật vùng hầu họng như ở hàm ếch, sứt môi.

Trẻ bị sặc sữa sẽ đột ngột ho, sặc sụa, sữa trào ra mũi, miệng, khò khè hoặc thở rít do đường thở bị tắc nghẽn một phần, da môi xanh tím do thiếu oxy. Khi trẻ xuất hiện dấu hiệu sặc sữa, mẹ cần giữ bình tĩnh và xử trí để đảm bảo đường thở của trẻ không bị tắc nghẽn.

Nếu trẻ vẫn tỉnh, ho, khóc được

Mẹ nên nghiêng đầu bé sang một bên để bé tự ho và tống sữa ra ngoài. Mẹ lau sạch sữa ở mũi, miệng.

Lưu ý: Mẹ tuyệt đối không dùng tay móc họng trẻ. Không bế dựng đứng ngay lập tức khi trẻ còn đang ho sặc do có thể khiến sữa tràn sâu vào phổi.

Nếu trẻ còn tỉnh nhưng không ho hoặc khó thở

Mẹ cần cho bé nằm sấp trên một cánh tay, để đầu hướng xuống dưới, thấp hơn ngực. Tay còn lại dùng lực đủ mạnh vỗ liên tiếp 5 cái vào phần giữa hai bả vai của trẻ theo hướng xuống dưới, ra trước. Sau khi vỗ lưng, dùng cẳng tay còn lại đặt lên lưng trẻ, bàn tay giữ chặt cổ và đầu, ngửa bé lại, giữ đầu thấp hơn cơ thể.

Tiếp tục ấn ngực 5 lần dứt khoát ở vị trí 1/2 xương ức, ngay dưới đường nối giữa hai núm nhũ hoa. Mỗi lần đẩy ngực khoảng một giây, cố gắng tạo áp lực đủ để đẩy sữa ra ngoài. Trường hợp trẻ vẫn chưa có tiến triển tốt, phụ huynh cần phối hợp vỗ lưng - ấn ngực khoảng 6 - 10 lần hoặc cho đến khi bé có dấu hiệu hồi phục.

Nếu trẻ bất tỉnh

Không thấy di động phần lồng ngực của trẻ, không kiểm tra được mạch trung tâm cần lập tức gọi người thân hỗ trợ và cấp cứu y tế. Phụ huynh thực hiện ép tim và thổi ngạt cho trẻ. Liên tục cấp cứu tại chỗ đến khi trẻ hồng trở lại hoặc có nhân viên y tế hỗ trợ.

Cuối cùng, để phòng ngừa nguy cơ trẻ sặc sữa, Bác sĩ Đàm Thị Mai lưu ý phụ huynh:

• Cho trẻ bú đúng tư thế, đầu cao hơn thân, tránh để trẻ nằm bú, không nên đùa giỡn trong lúc bé đang bú.
• Kiểm soát tốt lượng sữa và tốc độ bú.
• Trẻ bú bình cần chọn đúng núm vú theo lứa tuổi.
• Trẻ bú mẹ cần điều chỉnh tư thế bắt vú tránh lượng sữa lớn ào ạt khiến trẻ sặc.
• Chia nhỏ lượng sữa trong mỗi cữ bú, tránh để trẻ bú quá nhanh hay quá no.
• Vỗ ợ hơi cho trẻ sau khi bú, không đặt bé nằm ngủ ngay.

2. Vai trò của hệ miễn dịch trong thai kỳ & các vắc xin cho thai phụ

Theo Bác sĩ Nguyễn Lê Nga, Quản lý vùng Y khoa, Hệ thống tiêm chủng VNVC cho biết, do những thay đổi sinh lý bất thường trong thời kỳ mang thai, mẹ bầu thường dễ mắc các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm do khả năng đào thải mầm bệnh giảm sút đáng kể khi mang thai. Càng nghiêm trọng hơn khi việc này còn ảnh hưởng đến sự phát triển của thai nhi, cũng như tác động đến hệ thống miễn dịch chưa trưởng thành của trẻ.

Sự phát triển hệ thống miễn dịch của thai nhi diễn ra với sự tương tác phức tạp với cơ thể mẹ. Trong đó, hệ thống bẩm sinh là tuyến phòng thủ đầu tiên đóng vai trò quan trọng khi trẻ chào đời, để bảo vệ chống lại các tác nhân gây bệnh. Do đó, củng cố miễn dịch bằng tiêm chủng vắc xin cho phụ nữ mang thai, không chỉ góp phần bảo vệ sức khỏe người mẹ mà còn giúp truyền kháng thể thụ động bảo vệ con trong những giai đoạn đầu đời.

Theo khuyến cáo, vắc xin cần tiêm cho phụ nữ trước mang thai và trong thai kỳ bao gồm:

Trong đó, vắc xin cúm là một trong những loại vắc xin quan trọng mẹ bầu cần tiêm trước hoặc trong thai kỳ. Theo Bác sĩ Lê Nga, phụ nữ mang thai là đối tượng nguy cơ cao dễ mắc cúm và diễn biến nghiêm trọng do giảm dung tích phổi và ức chế miễn dịch trong quá trình mang thai.

Virus cúm không chỉ khiến thai nhi có nguy cơ bị dị tật như hở hàm ếch, tim bẩm sinh… (nhất là khi mẹ bị cúm trong 13 tuần đầu thai kỳ), mà khi sốt cao kèm theo độc tính của virus cúm có thể kích thích co bóp tử cung làm sảy thai, thai lưu hoặc sinh non.

Do đó, phụ nữ trước và trong mang thai nên tiêm phòng cúm để bảo vệ sức khỏe bản thân và bảo vệ trẻ sơ sinh trong những tháng đầu đời khi con chưa đến tuổi tiêm phòng. Theo kết quả của nhiều cuộc nghiên cứu, vắc xin cúm giúp giảm 50% nguy cơ nhiễm trùng hô hấp cấp tính và 40% nguy cơ nhập viện ở phụ nữ mang thai.

Bên cạnh cúm mùa, vắc xin Bạch hầu - Ho gà - Uốn ván cũng không kém phần quan trọng khi có khả năng phòng ngừa 3 bệnh lý nguy hiểm cho mẹ và phòng sớm bệnh ho gà cho trẻ sơ sinh. Theo Bác sĩ Lê Nga, bạch hầu là nguyên nhân khiến 50% sản phụ tử vong và 1/3 bệnh nhân sống sót bị sảy thai/sinh non. Trong khi đó, ho gà là bệnh lý có tỷ lệ tử vong cao ở trẻ dưới 6 tháng tuổi. Uốn ván là bệnh dễ gặp phải trong giai đoạn chu sinh, đặc biệt là uốn ván rốn ở trẻ sơ sinh nếu mẹ không được tiêm vắc xin phòng uốn ván trong thai kỳ.

Kết thúc chương trình, bên cạnh việc tiêm vắc xin đầy đủ cho mẹ bầu trước và trong thai kỳ, chuyên gia khuyến cáo mẹ cần duy trì các biện pháp vệ sinh cá nhân và môi trường sống, theo dõi sức khỏe định kỳ để phát hiện và xử trí sớm các vấn đề về sức khỏe, song song đó cần tập luyện thể dục nhẹ nhàng, ngủ đủ giấc và hạn chế tiếp xúc với người bệnh.

Chùm ảnh Lớp tư vấn kiến thức Thai Sản số 55 tại VNVC Nguyễn Thái Học