Tiêm vắc xin cho bà bầu bao gồm những loại nào?

Phụ nữ mang thai được khuyến cáo tiêm ngừa đầy đủ, đúng lịch các vắc xin quan trọng trong thai kỳ như vắc xin phòng Cúm, virus hợp bào hô hấp RSV, Bạch hầu - Ho gà - Uốn ván…, theo chỉ định của bác sĩ. Tiêm vắc xin cho bà bầu nhằm sinh kháng thể chủ động bảo vệ bản thân và truyền kháng thể thụ động cho thai nhi, bảo vệ trẻ ngay từ khi chào đời cho đến khi trẻ đủ tuổi tiêm vắc xin và hình thành miễn dịch tự thân.

Có nên tiêm vắc xin cho bà bầu không?

RẤT CẦN THIẾT! Tiêm vắc xin khi mang thai là biện pháp phòng bệnh chủ động, an toàn và hiệu quả cho cả mẹ và thai nhi. Tiêm vắc xin cho phụ nữ mang thai không chỉ giúp giảm rõ rệt nguy cơ lây bệnh, bệnh nặng cho mẹ mà còn truyền kháng thể thụ động bảo vệ trẻ sơ sinh trong những tháng đầu đời - thời kỳ mà bé chưa đủ điều kiện để tiêm vắc xin.

Thai kỳ là giai đoạn người mẹ đối mặt đồng thời với 2 nhóm nguy cơ: Nguy cơ từ bệnh truyền nhiễm tăng cao và nguy cơ biến chứng nặng hơn nếu mắc bệnh. Khi mang thai, hệ miễn dịch của phụ nữ có những điều chỉnh sinh lý để thích nghi với thai nhi, khiến cơ thể dễ bị tấn công bới các tác nhân gây bệnh nguy hiểm như cúm, ho gà, virus hợp bào hô hấp RSV…

Thực tế y khoa cho thấy, phụ nữ mang thai khi mắc các bệnh lý này có nguy cơ cao nhập viện, suy hô hấp, sinh non, thậm chí đe dọa tính mạng cao hơn so với người không mang thai. Thai nhi cũng có thể chịu những hậu quả gián tiếp từ người mẹ mắc bệnh như thiếu oxy, nhẹ cân, sinh sớm hoặc thai chết lưu.

Trong khi đó, trẻ sơ sinh lại gần như “trống miễn dịch” trong những tháng đầu đời, chưa thể tự tiêm nhiều loại vắc xin quan trọng (trừ vắc xin lao và viêm gan B sơ sinh). Đây chính là khoảng trống nguy hiểm, khiến các tác nhân gây bệnh tấn công, biến chứng nặng. Chính vì thế, tiêm vắc xin cho bà bầu giúp cơ thể người mẹ tạo ra kháng thể đặc hiệu, sau đó truyền qua nhau thai sang thai nhi. Nhờ vậy, em bé được bảo vệ thụ động ngay từ khi chào đời, giảm thiểu đáng kể nguy cơ mắc bệnh nặng và tử vong trong giai đoạn đầu đời.

Không tiêm phòng khi mang thai có sao không?

Không tiêm phòng khi mang thai có thể để lại những rủi ro nghiêm trọng, bởi thai kỳ là giai đoạn người mẹ và thai nhi cùng lúc đứng trước nhiều mối đe dọa từ bệnh truyền nhiễm.

Theo các tổ chức y tế uy tín như WHO, CDC Hoa Kỳ và khuyến cáo của Bộ Y tế Việt Nam, khi mang thai, hệ miễn dịch của phụ nữ có sự thay đổi sinh lý để thích nghi với thai nhi, khiến khả năng chống đỡ với virus, vi khuẩn suy giảm hơn bình thường, khiến thai phụ dễ mắc bệnh, bệnh có nguy cơ diễn tiến nặng, phải nhập viện, suy hô hấp, sinh non, thậm chí ảnh hưởng đến tính mạng cao hơn so với người không mang thai.

Không chỉ người mẹ đối mặt nguy cơ, thai nhi và trẻ sơ sinh cũng chịu hệ lụy trực tiếp. Trẻ sinh ra trong bối cảnh mẹ không được tiêm phòng sẽ thiếu lớp kháng thể thụ động truyền từ mẹ qua nhau thai, trong khi những tháng đầu đời lại là giai đoạn trẻ chưa thể tiêm đầy đủ các vắc xin quan trọng. Khoảng “trống miễn dịch” này khiến trẻ dễ mắc các bệnh nguy hiểm như ho gà, cúm, viêm đường hô hấp cấp, với nguy cơ biến chứng nặng và tử vong đã được ghi nhận tại nhiều quốc gia.

Phụ nữ cần tiêm phòng gì trước khi mang thai?

Trước khi mang thai, tiêm phòng đầy đủ, đúng lịch và đúng khoảng cách so với thời điểm mang thai là bước chuẩn bị quan trọng giúp phụ nữ chủ động bảo vệ sức khỏe sinh sản và tạo nền tảng an toàn cho thai kỳ sau này. Những vắc xin quan trọng cần được tiêm trước khi mang thai bao gồm:

Danh mục vắc xin quan trọng phụ nữ cần tiêm trước khi mang thai

Các mũi vắc xin cần tiêm cho bà bầu

Tiêm vắc xin trong thai kỳ là một trong những biện pháp y tế dự phòng quan trọng, được Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC) cũng như Bộ Y tế Việt Nam khuyến cáo nhằm bảo vệ đồng thời sức khỏe người mẹ và trẻ sơ sinh.

Trên cơ sở bằng chứng khoa học và thực tiễn lâm sàng, một số vắc xin được xác định là cần thiết và an toàn cho bà bầu, giúp giảm nguy cơ mắc bệnh nặng, biến chứng thai kỳ và tử vong ở trẻ trong giai đoạn đầu đời. Các vắc xin cho bà bầu không nên bỏ quan gồm có:

1. Vắc xin cúm

Vắc xin cúm mùa là mũi tiêm được khuyến cáo hàng đầu cho phụ nữ mang thai. Thai phụ mắc cúm có nguy cơ cao bị biến chứng hô hấp, nhập viện và sinh non. Tiêm vắc xin cúm không chỉ giúp mẹ giảm nguy cơ mắc bệnh và biến chứng nặng, mà còn truyền kháng thể qua nhau thai, bảo vệ trẻ sơ sinh trong những tháng đầu sau sinh - thời điểm trẻ chưa đủ điều kiện tiêm phòng cúm (cho đến 6 tháng tuổi).

2. Vắc xin uốn ván

Uốn ván là bệnh nhiễm trùng cấp tính cực kỳ nguy hiểm cho phụ nữ và trẻ sơ sinh, tỷ lệ tử vong cao lên tới 95%. Tiêm vắc xin uốn ván cho bà bầu là biện pháp quan trọng và hữu hiệu để phòng bệnh uốn ván sơ sinh. Vắc xin uốn ván là rất an toàn cho cả mẹ và con. Vì thế, phụ nữ trong độ tuổi sinh sản, phụ nữ đang mang thai cần được tiêm vắc xin phòng uốn ván đủ mũi, đúng lịch.

3. Vắc xin ho gà - bạch hầu - uốn ván

Vắc xin ho gà - bạch hầu - uốn ván không chỉ có tác dụng bảo vệ mẹ bầu và em bé trong kỳ mà còn giúp bảo vệ trẻ sơ sinh chống lại bệnh ho gà và uốn ván sơ sinh.

Sau khi được tiêm vắc xin ho gà - bạch hầu - uốn ván, cơ thể bà bầu sẽ tạo ra các kháng thể cần thiết và truyền cho trẻ trước khi sinh. Những kháng thể này giúp bảo vệ em bé chống lại bệnh bạch hầu, uốn ván, ho gà trong vài tháng đầu đời. Thời điểm thích hợp nhất để mẹ bầu tiêm vắc xin ho gà - bạch hầu - uốn là 3 tháng giữa hoặc 3 tháng cuối thai kỳ.

Ngoài ra, lượng kháng thể được sinh ra sau khi chủng ngừa vắc - xin sẽ giảm dần theo thời gian. Vì vậy, phụ nữ cần tiêm nhắc lại 10 năm/lần đối với vắc xin ho gà - bạch hầu - uốn ván trong mỗi lần mang thai.

4. Vắc xin phòng virus hợp bào hô hấp RSV

Vắc xin RSV dành cho bà bầu là một tiến bộ mới trong y học dự phòng, được nhiều quốc gia triển khai dựa trên các nghiên cứu cho thấy hiệu quả rõ rệt trong việc giảm nguy cơ nhiễm virus hợp bào hô hấp nặng ở trẻ sơ sinh. RSV là nguyên nhân hàng đầu gây viêm phổi, viêm tiểu phế quản và nhập viện ở trẻ nhỏ. Tiêm vắc xin RSV cho mẹ giúp hình thành “lá chắn miễn dịch” sớm cho trẻ trong những tháng đầu đời - giai đoạn nguy cơ cao nhưng khả năng tự bảo vệ còn rất hạn chế.

Theo nghiên cứu, vắc xin RSV (Pfizer, sản xuất tại Bỉ) tiêm cho phụ nữ mang thai trong giai đoạn 24 - 36 tuần thai, giúp truyền kháng thể thụ động qua nhau thai, bảo vệ trẻ trong ít nhất 6 tháng đầu đời. Các nghiên cứu cho thấy vắc xin RSV giúp giảm 54% nguy cơ trẻ chăm sóc y tế, giảm 74% nguy cơ trẻ sơ sinh mắc bệnh nghiêm trọng và 54% nguy cơ nhập viện.

Danh mục vắc xin phụ nữ mang thai cần tiêm trong thai kỳ

⇒ Xem thêm: Tiêm phòng cho bà bầu ở đâu uy tín? Chọn trung tâm như thế nào?

Những loại vắc xin không nên tiêm khi đang mang thai

Phụ nữ có thai là đối tượng nhạy cảm nên rất ít nghiên cứu lâm sàng về thuốc nói chung và về vắc xin nói riêng được thực hiện trên phụ nữ có thai. Về mặt lý thuyết, tiêm vắc xin sống giảm động lực cho phụ nữ mang thai có thể có nguy cơ ảnh hưởng bất lợi đến sự phát triển của bào thai.

Do đó, các vắc xin sống giảm độc lực như sởi, quai bị, rubella và thủy đậu là chống chỉ định trong thời kỳ mang thai. Để tránh rủi ro cho thai kỳ, phụ nữ tiền mang thai nên chủ động tiêm các vắc xin này trước khi mang thai 3 tháng để đảm bảo miễn dịch và an toàn.

Hiện không có bằng chứng về nguy cơ đối với bào thai do việc tiêm vắc xin bất hoạt hoặc vắc xin giải độc tố và cũng không có nguy cơ đối với bào thai khi tiêm kháng huyết thanh cho phụ nữ mang thai.

Những lưu ý khi tiêm phòng vắc xin cho bà bầu

Giống như tiêm các loại vắc xin thông thường, sau khi tiêm vắc xin, mẹ bầu có thể xuất hiện các phản ứng sau tiêm phổ biến. Chẳng hạn như với vắc xin uốn ván, mẹ bầu sẽ bị sốt nhẹ, sưng đau ở vị trí tiêm. Vắc xin cúm có thể gây hiện tượng giả cúm như sốt nhẹ, hắt hơi, chảy nước mũi 1-2 ngày sau tiêm vắc xin. Đây là dấu hiệu bình thường, sẽ tự khỏi mà không cần dùng thuốc nên mẹ bầu không cần quá lo lắng.

Để hạ sốt, mẹ bầu có thể tham khảo một vài cách sau đây:

• Hạ sốt bằng cách chườm khăn ấm hoặc dùng khăn ấm lau người, đặc biệt là những vị trí như bẹn, nách, lưng,...
• Bổ sung nhiều rau xanh và trái cây giàu vitamin.
• Không sử dụng thuốc khi không có sự cho phép của bác sĩ.
• Nếu trình trạng sốt kéo dài hơn 3, 4 ngày, sốt cao, mệt mỏi, ngủ li bì, mẹ bầu hãy đến bệnh viện kiểm tra ngay. Mẹ nên theo dõi cơ thể trong vòng 24 - 48h sau tiêm vắc xin.

Ngoài ra, trước khi thực hiện tiêm vắc xin, mẹ bầu ghi nhớ những lưu ý quan trọng dưới đây:

• Nếu mẹ bầu đang bị bệnh nhiễm trùng cấp tính gây sốt, mắc các bệnh đang điều trị bằng các thuốc ức chế miễn dịch hay kháng viêm steroid (corticoid), cơ địa dị ứng,… cần tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi tiêm phòng.
• Với những vắc xin được khuyến cáo nên hoàn thành phác đồ trước khi mang thai, phụ nữ nên lưu ý cần tránh thai an toàn trong thời gian quy định cho từng loại vắc xin đã tiêm. Nếu mẹ bầu bị vỡ kế hoạch thì cần tham khảo bác sĩ để được tư vấn chính xác nhất.

VNVC là Hệ thống Trung tâm tiêm chủng vắc xin cho trẻ em hiện đại, chất lượng cao, an toàn, giá hợp lý hàng đầu Việt Nam, hiện có hàng trăm trung tâm trên toàn quốc.

VNVC có danh mục vắc xin đầy đủ cho trẻ em và người lớn, với hơn 40 loại vắc xin phòng gần 50 bệnh cho trẻ em và người lớn, đặc biệt các vắc xin quan trọng cho phụ nữ trước và trong thai kỳ như: Vắc xin cúm Tứ giá thế hệ mới nhất, Viêm gan B, Sởi - Quai bị - Rubella, Ho gà - Bạch hầu - Uốn ván,... Tất cả vắc xin đều được nhập khẩu chính hãng từ các hãng dược phẩm lớn trên thế giới và trong nước.

Đặc biệt, VNVC là hệ thống trung tâm tiêm chủng duy nhất trên cả nước có hệ thống dây chuyền bảo quản lạnh (Cold Chain) chuyên dụng cho bảo quản vắc xin đạt chuẩn quốc tế, với hệ thống kho lạnh tổng và kho lạnh đạt chuẩn GSP tại tất cả các trung tâm tiêm chủng, hệ thống xe lạnh vận chuyển vắc xin chuyên dụng, hệ thống tủ bảo quản vắc xin chuyên nghiệp, các thiết bị vận chuyển, giám sát, vận hành... đảm bảo ở mức cao nhất sự an toàn và hiệu quả cho người sử dụng.

VNVC đang nỗ lực tiếp tục mở rộng thêm nhiều trung tâm tiêm chủng đến các địa phương vùng sâu vùng xa, tuyến thị trấn, tuyến huyện, tuyến xã, để người dân được tiêm chủng vắc xin an toàn chất lượng, chi phí hợp lý, mang lại cơ hội bình đẳng vắc xin và bảo vệ sức khoẻ cho tất cả trẻ em và người lớn, đặc biệt trong thời điểm cuối năm.

Để được tư vấn các thông tin vắc xin hoặc đặt mua vắc xin, Quý khách vui lòng liên hệ VNVC theo thông tin sau:

• Hotline: 028 7102 6595;
• Fanpage: VNVC – Trung tâm Tiêm chủng Trẻ em và Người lớn;
• Xem thêm những thông tin tiêm chủng hữu ích từ kênh Tik Tok: https://www.tiktok.com/@vnvc.vn;
• Tra cứu trung tâm tiêm chủng VNVC gần nhất tại đây;
• Để đặt mua vắc xin và tham khảo các sản phẩm vắc xin, Quý khách vui lòng truy cập: https://vax.vnvc.vn/vaccine;
• Đặt mua các sản phẩm chăm sóc sức khỏe và dinh dưỡng chính hãng, chất lượng cao từ các thương hiệu uy tín hàng đầu quốc tế như Nestlé Health Science (Thụy Sĩ), Asahi - Wakodo (Nhật Bản), ECO Green (sản xuất tại Mỹ) với giá ưu đãi tại VNVC SHOP tại đây.

Quý Khách hàng có thể cài đặt ứng dụng “Trợ lý tiêm chủng” - app VNVC dễ dàng thông qua 2 đường dẫn sau:

• IOS (iPhone, iPad…): https://bit.ly/VNVC_APPSTORE
• Android (Oppo, Samsung, Sony…): https://bit.ly/VNVC_GGPLAY

Tiêm vắc xin cho bà bầu rất quan trọng và cần thiết. Do đó, trước khi kết hôn hay quyết định có con, mẹ bầu cần chuẩn bị nền tảng sức khỏe tốt bằng tiêm đầy đủ các loại vắc xin cho phụ nữ trước và trong mang thai để có một kỳ khỏe mạnh, trọn vẹn, ngăn ngừa nguy cơ nhiễm bệnh mẹ bầu và thai nhi trong suốt thai kỳ và sau sinh.