VNVC Thường Tín tổ chức tư vấn thai sản thu hút hàng trăm Ba Mẹ tham gia

Chiều ngày 10/11/2024, Hệ thống tiêm chủng VNVC tổ chức Lớp tư vấn Sức khỏe Thai, Sản tại Trung tâm tiêm chủng VNVC Thường Tín (số 112 Trần Lư, X.Thường Tín, Hà Nội). Chương trình thu hút hàng trăm Bố Mẹ tham gia để lắng nghe những chia sẻ hữu ích từ các chuyên gia trong lĩnh vực Sản phụ khoa, y tế dự phòng và tiêm chủng vắc xin về:

• Chế độ dinh dưỡng cho phụ nữ mang thai để bé khỏe mạnh, thông minh và mẹ bầu giữ dáng đẹp da | BS.CKII Phạm Thị Vạn Xuân – Nguyên Giảng viên chính Đại học Y Hà Nội
• “Những vắc xin cần thiết tiêm trong giai đoạn thai kỳ và trẻ sơ sinh | BS Phạm Đình Đông – Quản lý vùng Y khoa miền Bắc, Hệ thống trung tâm tiêm chủng VNVC

Chế độ dinh dưỡng cho phụ nữ mang thai để bé khỏe mạnh, thông minh và mẹ bầu giữ dáng đẹp da

Theo BS.CKII Phạm Thị Vạn Xuân, Nguyên Giảng viên chính Đại học Y Hà Nội, não bộ của bé thường phát triển nhanh từ tháng thứ 2 của thai kỳ. Khi sinh ra đạt 25% trọng lượng não người lớn. Đặc biệt, trong 3 năm đầu đời, não của trẻ phát triển nhanh tột đỉnh. Cụ thể:

• 1 tuổi: đạt 70 - 75% trọng lượng não người lớn
• 2 tuổi: đạt 80% trọng lượng não người lớn
• 3 tuổi: đạt 90% trọng lượng não người lớn
• Đặc biệt, khi đến 6 tuổi, não của trẻ phát triển gần như đạt 100% trọng lượng não người lớn.

Do đó, trong suốt thai kỳ, để đảm bảo sự phát triển toàn diện và thông minh cho thai nhi, mẹ bầu cần chú trọng xây dựng một chế độ dinh dưỡng cân đối, cung cấp đầy đủ các dưỡng chất thiết yếu cho sự phát triển thể chất và não bộ của bé. Theo bác sĩ Vạn Xuân, để giúp bé khỏe mạnh, thông minh và mẹ bầu duy trì vóc dáng cũng như làn da khỏe đẹp trong suốt thai kỳ, mẹ cần bổ sung những dưỡng chất quan trọng sau đây:

• Chất đạm: rất quan trọng để thúc đẩy tạo hình các cơ quan và tăng trưởng cơ xương của trẻ. Chất đạm có nhiều trong: thịt, cá, trứng, sữa, đậu đỗ…
• Axit Folic: giúp phòng tránh nguy cơ khiếm khuyết ống thần kinh của con, cần bổ sung ngay từ trước khi có thai và 3 tháng đầu thai kỳ. Chất này có nhiều trong: trứng, bông cải xanh, cải bó xôi, quả bơ, sữa có bổ sung…
• Sắt, Kẽm và vitamin C: Thiếu sắt làm mẹ thiếu máu, ảnh hưởng trí não con và có thể dẫn đến sảy thai, đẻ non. Thiếu kẽm làm con chậm phát triển, thấp còi, suy dinh dưỡng bào thai. Do đó, mẹ cần bổ sung các loại thực phẩm nhiều sắt và kẽm như: thịt, trứng, cá, thủy hải sản. Trái cây giàu vitamin C (cam, táo, bưởi, dâu…) giúp tăng hấp thu sắt.
• Canxi: cần cho việc xây dựng hệ xương và mầm răng. Thiếu canxi gây còi xương ở con và loãng xương ở mẹ. Canxi có nhiều trong: sữa, sữa chua, phô mai, cá tép nhỏ ăn cả xương cả vỏ, rau màu xanh đậm…
• DHA, Omega 3, Omega 6: cần cho phát triển não, thần kinh và mắt. DHA, Omega 3 có nhiều trong: cá béo, hạt có dầu, quả bơ, sữa có bổ sung…
• I-ốt: cần cho trí thông minh và sự tăng trưởng của bé. Thiếu I-ốt gây chậm trí tuệ, khuyết tật…

Bác sĩ Vạn Xuân nhấn mạnh rằng, dinh dưỡng trong thai kỳ không chỉ là ăn uống mà còn là một hành trình khoa học. Mỗi giai đoạn thai kỳ đều cần một chế độ dinh dưỡng riêng biệt để đảm bảo sự phát triển toàn diện của thai nhi. Cụ thể, trong các giai đoạn thai kỳ, mẹ bầu nên xây dựng chế độ dinh dưỡng như sau:

1. Giai đoạn 3 tháng đầu thai kỳ

Đây là giai đoạn thai hình thành cơ quan nội tạng, chưa tăng trọng nhiều, ống thần kinh đã phát triển từ tuần 3, não phát triển từ tuần 8 của thai kỳ. Trong giai đoạn này, mẹ nên chú ý tăng chất lượng bữa ăn, cần ăn đa dạng, tăng thức ăn động vật (thịt, cá, trứng, thủy hải sản…), nên ăn cá nhiều hơn thịt, phối hợp rau, củ, quả tươi, đậu đỗ, rong biển, nên dùng muối I-ốt, bổ sung sữa, sữa chua, phô mai. Số lần và số lượng ăn nên duy trì như trước, chưa cần tăng.

Nếu bị nghén, nên chia bữa ăn thành nhiều bữa nhỏ, không để bụng đói, hãy nhấm nháp vài cái bánh quy, vài lát gừng hay ít sữa, tránh ăn quá no, không ăn nhiều đồ béo. Trường hợp nghén nặng (nôn nhiều, không ăn được gì), mẹ bầu cần đến gặp bác sĩ sớm để được kiểm tra và tư vấn chế độ dinh dưỡng phù hợp.

2. Giai đoạn 3 tháng giữa thai kỳ

Trong giai đoạn này, thai nhi tăng trọng nhanh hơn, phát triển hệ xương nhanh và não cũng tăng nhanh. Do đó, mẹ bầu cần ăn nhiều hơn cả về lượng và chất, tiếp tục ăn đa dạng, tăng thức ăn động vật, ít nhất 3 lần cá/tuần (cá hồi, cá trích, cá mòi…), bổ sung hạt có dầu (hạt bí, hướng dương, quả óc chó…), ăn nhiều rau, củ, quả tươi, rong tảo biển, nên ăn cá tép nhỏ luôn xương luôn vỏ, dùng muối I-ốt. Số lần và số lượng ăn mỗi lần cần tăng hơn so với 3 tháng đầu. Đồng thời, uống 2 ly sữa/ ngày, có thể dùng sữa dành cho mẹ bầu.

3. Giai đoạn 3 tháng cuối thai kỳ

Trong giai đoạn này, thai nhi tăng trọng rất nhanh, não phát triển mạnh mẽ, bé có khả năng nghe và ghi nhớ. Do đó, mẹ bầu cần ăn đa dạng nguồn thực phẩm với lượng nhiều hơn nữa so với 3 tháng giữa, chú ý bổ sung đầy đủ các thực phẩm giàu đạm, sắt, canxi, kẽm, DHA, I-ốt…, uống đủ nước và uống 2 - 3 ly sữa/ngày, có thể dùng sữa dành cho mẹ bầu.

Ngoài ra, để đảm bảo thai kỳ luôn khỏe mạnh, bé phát triển toàn diện, mẹ bầu cần có chế độ kiêng cữ hợp lý. Mẹ bầu cần tránh và hạn chế tiêu thụ các loại thực phẩm sau:

• Không ăn các món chưa nấu chín kỹ (sống, tái…) vì có thể gây ngộ độc do nhiễm khuẩn, giun sán.
• Không ăn mặn vì dễ gây phù, cao huyết áp.
• Không ăn quá nhiều đồ ngọt (bánh, kẹo, kem, chè, mứt, trái cây sấy/ phơi khô, nước ngọt, si rô, mật ong, đồ uống/nước ép có đường…) và đồ béo, béo trans (thịt mỡ, bơ, đồ chiên xào quay, margarine, shortening, mì gói…), kể cả không nên ăn quá nhiều tinh bột (cơm trắng, xôi nếp, bánh mì trắng…) vì dễ gây tăng cân quá mức dẫn đến đái tháo đường thai kỳ.
• Không ăn thức ăn chế biến sẵn (giò chả, xúc xích, lạp xưởng, thịt cá xông khói, đồ hộp…) vì chứa nhiều muối, hóa chất, phụ gia.
• Không ăn thường xuyên cá biển lớn (cá ngừ, cá mú biển, cá kiếm…) vì có thể chứa hàm lượng thủy ngân cao làm ảnh hưởng xấu cho thai
• Không dùng cà phê, rượu, tránh xa thuốc lá và khói thuốc lá vì ảnh hưởng xấu tới thai.

Những vắc xin cần thiết tiêm trong giai đoạn thai kỳ và trẻ sơ sinh

BS Phạm Đình Đông, Quản lý vùng Y khoa miền Bắc, Hệ thống trung tâm tiêm chủng VNVC cho biết, khi mang thai, hệ miễn dịch của phụ nữ bắt đầu thay đổi ngay từ những tuần đầu thai kỳ.

Sự thay đổi này xảy ra vì khi phôi thai làm tổ, hệ miễn dịch phải điều chỉnh để không coi thai nhi là "yếu tố ngoại lai" xâm nhập vào cơ thể, tránh tấn công và đào thải thai nhi. Điều này dẫn đến việc hệ thống miễn dịch của mẹ hoạt động ở mức thấp hơn bình thường, khiến mẹ bầu dễ bị tấn công bởi các tác nhân gây hại từ môi trường bên ngoài như virus, vi khuẩn.

Nếu không được điều trị kịp thời và đúng cách, các bệnh nhiễm trùng do virus, vi khuẩn gây ra có thể gây ra những biến chứng nguy hiểm như: sảy thai, sinh non, dị tật thai nhi, thậm chí đe dọa tính mạng của cả mẹ và bé. Các biến chứng này có thể xảy ra do virus xâm nhập vào nhau thai, gây tổn thương đến thai nhi đang phát triển hoặc làm suy yếu sức khỏe của mẹ bầu, khiến cơ thể không đủ khả năng nuôi dưỡng thai nhi.

Việc không tiêm phòng đầy đủ và đúng lịch các loại vắc xin cần thiết trước và trong thai kỳ có thể gây ra những hậu quả nghiêm trọng cho cả mẹ và bé. Khi không được bảo vệ bởi vắc xin, mẹ bầu và trẻ sơ sinh sẽ dễ mắc các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm như:

• Thủy đậu: Nếu mẹ bầu mắc thủy đậu trong ba tháng đầu thai kỳ có thể dẫn đến sảy thai hoặc gây ra các dị tật bẩm sinh nghiêm trọng cho trẻ như bại não, đầu nhỏ, co giật tay chân. Nếu người mẹ mắc thủy đậu vào những tháng cuối thai kỳ hoặc khi đã sinh, trẻ sơ sinh sẽ dễ bị lây bệnh và có thể gặp phải những biến chứng nghiêm trọng, gây ảnh hưởng nặng nề đến sức khỏe và sự phát triển của bé.
• Sởi: Phụ nữ mang thai mắc bệnh sởi không gây ra dị tật bẩm sinh, nhưng thai phụ có nguy cơ cao gặp các biến chứng như viêm phổi, viêm kết mạc, viêm màng não cấp tính và bùng phát lao tiềm ẩn. Nếu mắc sởi trong tam cá nguyệt thứ nhất, thai phụ có nguy cơ bị sảy thai cao. Nếu mắc sởi khi tuổi thai lớn, sởi có thể khiến thai chết lưu hoặc chuyển dạ sinh non.
• Quai bị: Nếu trong tam cá nguyệt thứ nhất và tam cá nguyệt thứ ba, mẹ bầu mắc bệnh quai bị, thai nhi có nguy cơ rất cao bị dị tật bẩm sinh, sảy thai, thậm chí có thể tăng nguy cơ chết lưu, chuyển dạ sinh non.
• Bệnh rubella: Nếu mẹ bầu nhiễm bệnh rubella, virus có thể xâm nhập qua nhau thai để tấn công và làm ảnh hưởng đến quá trình phát triển của thai nhi, dẫn đến dị tật nặng nề. Thậm chí trong một số trường hợp đặc biệt, bác sĩ buộc phải tư vấn đình chỉ thai kỳ.
• Sốt xuất huyết: Sốt xuất huyết trong thai kỳ là một vấn đề sức khỏe đáng quan tâm, bởi nó có thể gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến cả mẹ và thai nhi. Ở phụ nữ mang thai, các triệu chứng có thể nặng hơn và phức tạp hơn, bao gồm sốt cao kéo dài gây mệt mỏi, đau cơ và khớp tăng lên, ảnh hưởng đến khả năng vận động, và nguy cơ mất nước do sốt và chán ăn. Sốt cao quá mức có thể làm tăng nhịp tim thai và trong một số trường hợp ảnh hưởng đến sự phát triển của thai nhi. Từ ngày thứ 4 đến ngày thứ 7, bà bầu có thể đối mặt với nguy cơ giảm tiểu cầu, dẫn đến chảy máu và cô đặc máu, thậm chí sốc. Giai đoạn cuối thai kỳ, nếu có hiện tượng chuyển dạ trong lúc tiểu cầu máu hạ, nguy cơ băng huyết rất cao. Bệnh cũng dễ bị chẩn đoán nhầm với nhiễm siêu vi thông thường do tình trạng pha loãng máu sinh lý trong thai kỳ.
• Bạch hầu: Là bệnh nhiễm khuẩn cấp tính, thường xuất hiện dưới dạng viêm đường hô hấp với biểu hiện đặc trưng là sự hình thành màng giả trên các tổ chức bị viêm. Nguyên nhân gây bệnh là vi khuẩn Corynebacterium diphtheriae, với ba tuýp vi khuẩn chính là Gravis, Intermedius và Mitis, trong đó tuýp Gravis thường gây bệnh nặng nhất. Bạch hầu có khả năng lây lan nhanh chóng qua đường hô hấp và tiếp xúc trực tiếp, gây tổn thương nhiều cơ quan trong cơ thể do độc tố ngoại bào. Đối với phụ nữ mang thai, tình trạng nhiễm trùng và nhiễm độc này không những gây hại cho mẹ mà còn có thể ảnh hưởng tiêu cực đến sự phát triển của thai nhi.
• Ho gà: Là bệnh nhiễm khuẩn do vi khuẩn Bordetella pertussis gây ra, với triệu chứng chính là những cơn ho dữ dội và kéo dài có thể dẫn đến suy hô hấp. Đối với phụ nữ mang thai, nhiễm ho gà có thể gây biến chứng cho cả mẹ và thai nhi, đặc biệt nguy hiểm là khi truyền vi khuẩn cho trẻ sơ sinh chưa có đủ sức đề kháng.
• Uốn ván: Là bệnh nhiễm trùng do Clostridium tetani gây ra, thường thâm nhập qua vết thương hở. Độc tố tetanospasmin của vi khuẩn này gây ra co cứng và co giật các bắp cơ. Khi mang thai hoặc sau khi sinh, uốn ván đặc biệt nguy hiểm do có thể ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe của mẹ cũng như gây nhiễm trùng sơ sinh, dẫn đến tử vong nếu không được điều trị kịp thời.
• HPV: Mẹ nhiễm HPV trong thai kỳ có thể gây ra mụn cóc sinh dục và làm tăng nguy cơ sinh non hoặc truyền virus sang con trong quá trình sinh thường. Dự phòng bằng vắc xin là biện pháp quan trọng nhất để giảm thiểu nguy cơ nhiễm HPV và các hệ quả của nó, mặc dù chưa có khuyến cáo tiêm phòng cho phụ nữ đã mang thai.
• Phế cầu: Phế cầu khuẩn (Streptococcus pneumoniae) là nguyên nhân hàng đầu gây viêm phổi, viêm màng não, nhiễm trùng huyết… Trong thai kỳ, phế cầu có thể đe dọa tính mạng của mẹ và ảnh hưởng đến sự phát triển của thai nhi.
• Viêm gan B: Trẻ sinh ra từ người mẹ mắc viêm gan B có nguy cơ cao hơn 90% phát triển thành viêm gan B mãn tính nếu không được điều trị đúng cách. Đến giai đoạn trưởng thành, khoảng 25% trường hợp có nguy cơ tử vong vì xơ gan hoặc ung thư gan.
• Viêm não Nhật Bản: Cứ 4 người mắc bệnh viêm não Nhật Bản thì có 1 người tử vong. Phụ nữ mang thai có khả năng miễn dịch kém, vì vậy dễ mắc bệnh hơn các đối tượng khác. Khi mắc bệnh, virus viêm não Nhật Bản có thể gây nhiễm trùng cho thai nhi dẫn đến sảy thai và sinh non.

Do đó, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyến cáo tất cả phụ nữ, đặc biệt là những người chuẩn bị mang thai và đang mang thai nên tiêm phòng đầy đủ và đúng lịch các loại vắc xin quan trọng.

Khi được tiêm phòng đầy đủ, mẹ bầu sẽ truyền cho con một phần miễn dịch thông qua nhau thai, giúp bé sơ sinh có một lớp khiên bảo vệ vững chắc trước những mầm bệnh nguy hiểm trong những tháng đầu đời – giai đoạn hệ miễn dịch của bé còn non yếu. Điều này giúp giảm thiểu đáng kể nguy cơ mắc các bệnh truyền nhiễm nghiêm trọng ở trẻ sơ sinh, đảm bảo cho bé một khởi đầu khỏe mạnh và phát triển toàn diện.

→ Tham khảo danh mục vắc xin và lịch tiêm chi tiết cho phụ nữ chuẩn bị mang thai và phụ nữ mang thai TẠI ĐÂY

Trong những ngày đầu đời, hệ miễn dịch của trẻ sơ sinh còn rất non nớt, giống như một bức tường thành chưa hoàn thiện. Điều này khiến trẻ dễ dàng bị các tác nhân gây hại như virus, vi khuẩn tấn công và gây bệnh, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe, tính mạng của trẻ. Do đó, trong giai đoạn này trẻ cũng cần được tiêm chủng đầy đủ, đúng lịch theo khuyến cáo.

Việc tiêm chủng đầy đủ và đúng lịch sẽ giúp trẻ xây dựng một lớp bảo vệ vững chắc, giúp chống lại những "kẻ xâm lược" là các virus và vi khuẩn gây bệnh. Khi được tiêm vắc xin, cơ thể trẻ sẽ tự sản sinh ra những "chiến binh" đặc biệt gọi là kháng thể, sẵn sàng tiêu diệt các mầm bệnh khi chúng xâm nhập. Nhờ đó, trẻ sẽ được bảo vệ khỏi nhiều bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, có cơ hội phát triển khỏe mạnh, thông minh và đạt được những cột mốc quan trọng trong cuộc đời.

Để được tư vấn các thông tin xoay quanh vắc xin cho trẻ em và người lớn, đặt mua vắc xin, Quý khách vui lòng liên hệ VNVC theo thông tin sau:

• Hotline: 028 7102 6595;
• Fanpage: VNVC – Trung tâm Tiêm chủng Trẻ em và Người lớn;
• Tra cứu trung tâm tiêm chủng VNVC gần nhất tại đây;
• Để đặt mua vắc xin và tham khảo các sản phẩm vắc xin, Quý khách vui lòng truy cập: https://vax.vnvc.vn/vaccine
• Tik Tok: Bác sĩ Tiêm chủng VNVC

Quý Khách hàng có thể tải VNVC Mobile App dễ dàng bằng 2 link sau:

• IOS (iPhone, iPad…): https://bit.ly/VNVC_APPSTORE
• Android (Oppo, Samsung, Sony…): https://bit.ly/VNVC_GGPLAY